# Ücretsiz İzin Dilekçesi > 657 sayılı Kanun m.108'e göre doğum, eş durumu, refakat ya da beş yıl sonrası aylıksız izin talebi veya izin dönüşü göreve başlama dilekçesi hazırlayın. - Adres: https://hesapo.com/ucretsiz-izin-dilekcesi/ - Kategori: [Hukuki](https://hesapo.com/kategori/hukuki/) - Son güncelleme: 2026-10-15 Aylıksız izne çıkmak ya da bu izinden göreve geri dönmek için kullanılır; m.108'deki türleri, üst sınırları ve 10 günlük dönüş kuralını aşağıda anlattık. **Kısaca** - Memurun ücretsiz (aylıksız) izni 657 sayılı Kanunun 108. maddesinde düzenlenir; araç beş türü ve izin dönüşünü kapsar. - Doğumda ve 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinmede istek hâlinde 24 aya kadar verilir; bu izin verilmek zorundadır (m.108/B, C). - Beş hizmet yılını tamamlayan memura memuriyeti boyunca en fazla iki defada, toplam 1 yıla kadar verilebilir (m.108/E). - İzin bitiminde ya da mazeret sebebinin kalkmasını izleyen 10 gün içinde göreve dönmeyen memur çekilmiş sayılır (m.108/F). Ücretsiz İzin Dilekçesi aracı iki belge üretir. "Aylıksız izin talebi" seçeneğinde izin türünü, başlangıcı ve süreyi ay olarak girersin; araç bitiş tarihini ve göreve dönüş gününü kendisi hesaplar, dilekçeye tarih aralığını ve 108. maddenin ilgili fıkrasını yazar. "İzin dönüşü (göreve başlama, m.108/F)" seçeneğinde ise izin onayının tarih-sayısını, izin bitişini ve göreve başlama tarihini girersin; araç "Ücretsiz İzin Dönüş Dilekçesi"ni hazırlar. Bu dilekçe doğum sonrası çocuğuna bakmak, eşinin yurt dışı görevine eşlik etmek, refakat izni bittikten sonra yakınına bakmaya devam etmek ya da kişisel nedenlerle bir süre görevden uzak kalmak istediğinde kullanılır. Dönüş dilekçesi de iznin bittiğini ya da erken bittiğini kuruma bildirip göreve başlamanı kayda geçirir. ## Ücretsiz izin dilekçesi nasıl hazırlanır? 1. **Kişisel bilgilerini, makamı, birimi ve unvanı gir.** 2. **Dilekçe türünü seç.** "Aylıksız izin talebi" ya da "İzin dönüşü". 3. **İzin talebinde:** - Aylıksız izin türünü seç (aşağıdaki tablo). - İzin başlangıcını ve süreyi ay olarak gir. Bitiş elle girilmez; araç hesaplar. - Gerekçe yaz ya da boş bırak; boşsa türüne göre hazır gerekçe kullanılır ("Çocuğumun bakımı için", "Eşimin görevi nedeniyle" gibi). - İzin süresince adresin farklıysa yaz. 1. **İzin dönüşünde:** - İzin onayının tarihini ve sayısını yaz (ör. "12.03.2026 tarihli ve 1234 sayılı"). - Aylıksız izin bitiş tarihini ve göreve başlama tarihini seç. - İzin bitmeden dönüyorsan "Mazeret sebebi süreden önce ortadan kalktı" anahtarını aç. 1. **Dilekçe tarihini seç, belgeyi indir, imzala ve teslim et.** ## Aylıksız izin türleri | Araçtaki tür | Fıkra | Üst sınır | Açıklama | | --- | --- | --- | --- | | Refakat izni sonrası | m.108/A | 18 ay | 105. madde son fıkradaki refakat izninin bitiminden itibaren, sağlık kurulu raporuyla; verilebilir | | Doğum nedeniyle | m.108/B | 24 ay | Doğum yapan memura analık izninin ya da m.104/F'deki yarım gün çalışma süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura doğum tarihinden itibaren; istek hâlinde verilir | | Evlat edinme nedeniyle | m.108/C | 24 ay | 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinene 8 haftalık iznin (ya da m.104/F izninin) bitiminden itibaren; eşlerin ikisi de memursa 24 ayı geçmemek üzere iki bölüm hâlinde kullanılabilir | | Eş durumu | m.108/D | Eşin görev ya da öğrenim süresi | Yurt dışına gönderilen ya da yurt içine veya dışına sürekli görevle atanan, en az 6 ay yurt dışında görevlendirilen memurların memur eşlerine; uluslararası kuruluşlarda çalışanların eşlerine her yıl belgelemek kaydıyla 10 yılı aşmamak üzere | | Beş hizmet yılından sonra | m.108/E | Toplam 1 yıl | Yıllık izne esas sürelerle 5 hizmet yılını tamamlamış memura, memuriyeti boyunca en fazla iki defada; idarenin takdirindedir | Ayrıca muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar, askerlik süresince görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır (m.108/G). Bunun için ayrı dilekçe aracı vardır. Araç türe göre üst sınırı denetler. Örneğin doğum türünde 24 aydan fazla girersen "üst sınır 24 ay" uyarısı çıkar. ## Doğumdan sonra izin sırası Doğum yapan memurun izinleri belirli bir sırayla birbirini izler. Aylıksız izni doğru tarihten başlatmak için bu sırayı bil: 1. **Analık izni (m.104/A):** Doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta; çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir. 2. **Süt izni ya da yarım gün çalışma (m.104/D, F):** Süt izni ilk 6 ayda günde 3 saat, ikinci 6 ayda günde 1,5 saattir. İstersen bunun yerine yarım gün çalışmayı seçersin: birinci doğumda 2 ay, ikinci doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda 6 ay; çoğul doğumda birer ay eklenir, çocuk engelliyse süre 12 ay olur. 3. **Aylıksız izin (m.108/B):** Analık izninin ya da yarım gün çalışma süresinin bitiminden itibaren 24 aya kadar. Eşi doğum yapan memur için aylıksız izin doğum tarihinden itibaren başlayabilir. Analık izni için [analık izni dilekçesi](https://hesapo.com/analik-izni-dilekcesi/) aracını kullanabilirsin. ## Süreler ve dönüş günü Araç bitiş tarihini ay hesabıyla bulur: başlangıçtan girilen ay sayısı kadar ileri gidip bir gün geri gelir. Dönüş günü bitişi izleyen ilk iş günüdür. Örnek: 02.11.2026'da başlayan 12 aylık doğum izninde bitiş **01.11.2027**, göreve dönüş **02.11.2027** olur. > **Uyarı:** Aylıksız izin bitiminde ya da mazeret sebebinin ortadan kalkmasını izleyen 10 gün içinde göreve dönmeyen memur, memuriyetten çekilmiş sayılır (657 m.108/F). Dönüş tarihini kaçırmamak için takvimine not et. Dönüş dilekçesinde göreve başlama tarihini izin bitişinden bir günden fazla sonra yazarsan araç uyarır: izin bitimini izleyen ilk iş günü göreve başlaman gerekir; aradaki günler için izin almadıysan devamsızlık sayılabilir. Erken dönüşte ise sebebin kalktığı tarihten itibaren 10 gün içinde başlaman gerektiğini hatırlatır. ## Aylıksız iznin diğer haklara etkisi - **Emeklilik:** Doğum ve evlat edinme nedeniyle aylıksız izin süreleri emeklilik için borçlanılabilir (5510 sayılı Kanun m.41/1-a). Araç bu türlerde bunu hatırlatır. Tutarı [emeklilik borçlanması](https://hesapo.com/emeklilik-borclanmasi/) sayfasında hesaplayabilirsin. - **Derece ve kademe:** 657 m.108/B uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için 1 kademe ve her 3 yıl için 1 derece verilerek değerlendirilir (m.36 Ortak Hükümler, 6663 sayılı Kanunla eklenen hüküm). - **Aylık:** İzin süresince aylık ödenmez. ## Muhatap ve teslim Dilekçe çalıştığın kurumun izin vermeye yetkili makamına verilir; çoğu zaman birim amirin aracılığıyla iletilir. İzin onayı gelmeden görevden ayrılma. Dönüş dilekçesini göreve başladığın gün ya da öncesinde ver; göreve başlama işlemlerinin yapılmasını ve ilgili birimlere bildirilmesini ister. ## Gerekli ekler Ekler alanını boş bırakırsan araç türe göre şunları yazar: - Doğum: doğum belgesi / nüfus kayıt örneği, - Evlat edinme: çocuğun teslim edildiğini gösteren belge, - Eş durumu: eşin görevlendirme / atama ya da öğrenim belgesi, - Refakat sonrası: sağlık kurulu raporu, - Erken dönüş: mazeret sebebinin ortadan kalktığını gösteren belge. Beş yıl sonrası iznin olağan bir eki yoktur. ## Örnek dilekçe metni > ÇANKAYA KAYMAKAMLIĞINA Konu: Aylıksız izin Kurumunuzun Nüfus Müdürlüğü biriminde Memur olarak görev yapmaktayım. Çocuğumun bakımı için, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 108 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca 02.11.2026–01.11.2027 tarihleri arasında 12 (on iki) ay aylıksız izin verilmesini istiyorum. Gereğini saygılarımla arz ederim. İzin türü: Doğum nedeniyle aylıksız izin (657 s. DMK m.108/B) · Başlangıç: 02.11.2026 · Bitiş: 01.11.2027 ## Sık yapılan hatalar - **Beş yıl dolmadan m.108/E izni istemek.** Bu izin 5 hizmet yılından sonra ve idarenin takdirindedir. - **Doğum iznini analık izni bitmeden başlatmak.** Doğum yapan memurda aylıksız izin analık izninin ya da yarım gün çalışma süresinin bitiminden başlar. - **Dönüşü unutmak.** 10 günlük süreyi kaçırmak çekilme sonucunu doğurur. - **Erken dönüşte belge eklememek.** Sebebin kalktığını gösteren belgeyi ekle. - **Kanunda olmayan türler istemek.** "Burs için" ya da "genel" aylıksız izin gibi türler 108. maddede bu adlarla yoktur. ## Sonrası İzin onaylanınca aylıksız izne ayrılırsın; dönüşte bu araçla dönüş dilekçesi hazırlarsın. Analık izni için [analık izni dilekçesi](https://hesapo.com/analik-izni-dilekcesi/), refakat izni için [refakat izni dilekçesi](https://hesapo.com/refakat-izni-dilekcesi/) aracını kullan. Talebin reddedilirse gerekçeli cevap iste; doğum ve evlat edinme izinleri istek hâlinde verilmek zorundadır. Durumuna özel sorular için kurumunun personel birimine danış. ## Kaynaklar - [657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (m.104, m.105, m.108)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) - [5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m.41)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) ## Sıkça sorulan sorular ### Memur doğum sonrası kaç ay ücretsiz izin alabilir? Doğum yapan memura analık izninin ya da yarım gün çalışma süresinin bitiminden, eşi doğum yapan memura doğum tarihinden itibaren istek hâlinde 24 aya kadar aylıksız izin verilir (657 m.108/B). Bu izin istek hâlinde verilmek zorundadır. ### Beş yıl doldurmadan ücretsiz izin alabilir miyim? Kişisel nedenlerle aylıksız izin (m.108/E) için yıllık izne esas sürelerle 5 hizmet yılını tamamlamış olman gerekir. Bu izin memuriyet boyunca en fazla iki defada, toplam 1 yıla kadar verilir ve idarenin takdirindedir. Doğum, evlat edinme, eş durumu ve refakat sonrası izinlerde bu şart yoktur. ### Ücretsiz izinden dönmezsem ne olur? İzin bitiminde ya da mazeret sebebinin ortadan kalkmasını izleyen 10 gün içinde göreve dönmeyen memur, memuriyetten çekilmiş sayılır (m.108/F). Araç bu kuralı her iki dilekçe türünde de hatırlatır. ### Ücretsiz izni erken bitirebilir miyim? Evet. Mazeret sebebi süreden önce ortadan kalkarsa 10 gün içinde göreve dönmen zorunludur. Araçta "İzin dönüşü"nü seçip "Mazeret sebebi süreden önce ortadan kalktı" anahtarını aç ve sebebin kalktığını gösteren belgeyi ekle. ### Doğum için aldığım ücretsiz izin emekliliğe sayılır mı? Doğum nedeniyle aylıksız izin süreleri 5510 sayılı Kanunun 41. maddesine göre emeklilik için borçlanılabilir. Borçlanma ayrı bir başvuruyla yapılır ve bedeli ödenir. ### Eşim yurt dışına atandı, ücretsiz izin alabilir miyim? Yurt dışına sürekli görevle atanan ya da en az 6 ay yurt dışında görevlendirilen memurların memur eşlerine görev süresince aylıksız izin verilebilir (m.108/D). Araçta "Eş durumu" türünü seç ve eşinin görev belgesini ekle. ### Ücretsiz izin bitiş tarihini nasıl hesaplarım? Araç başlangıçtan girdiğin ay sayısı kadar ilerleyip bir gün geri gelerek bitişi bulur; dönüş günü bitişi izleyen ilk iş günüdür. Örneğin 02.11.2026'da başlayan 12 aylık izinde bitiş 01.11.2027, dönüş 02.11.2027'dir. --- Bu metin https://hesapo.com/ucretsiz-izin-dilekcesi/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.