# Sözleşmeli Personel Maaşı Hesaplama > 657 sayılı Kanun 4/B sözleşmeli personelin brüt sözleşme ücretinden SGK, işsizlik, gelir ve damga vergisini düşüp net aylığı tahmin edin. - Adres: https://hesapo.com/sozlesmeli-personel-maasi/ - Kategori: [Muhasebe](https://hesapo.com/kategori/muhasebe/) - Son güncelleme: 2026-10-10 Sözleşmeli personelin kadrolu memurdan hangi sigorta ve vergi kalemleriyle ayrıştığını, girdiğin ücretin nasıl ele geçene indiğini ve asgari ücret istisnasının etkisini pozisyon örnekleriyle aşağıda anlattık; sonuçlar tahminidir. > **Uyarı:** Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mali ya da hukuki danışmanlık değildir. Araç, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamındaki sözleşmeli personelin net aylık sözleşme ücretini tahmin eder. Kesin tutar kurumunuzun bordrosunda görülür; önemli kararlardan önce bordronuzla ve kurumunuzun mali hizmetler birimiyle teyit edin. **Kısaca** - Sözleşmeli personelin (4/B) aylığı, kadrolu memurdaki gibi gösterge ve ek göstergeden değil, tek bir brüt "sözleşme ücreti"nden doğar. - Bu brüt tutardan SGK sigortalı payı (%14), işsizlik sigortası (%1), gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; geriye kalan nettir. - En büyük fark sigortadadır: 4/B personel SGK'da 4/a (SSK tipi) sigortalıdır, kadrolu memur gibi Emekli Sandığı (4/c) kapsamında değildir. - Asgari ücret kadar gelir vergisi ve damga vergisi her ücretli gibi sözleşmeliden de istisnadır; bu istisna neti yükseltir. ## Sözleşmeli personel (4/B) kimdir? 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çalışanları dört ana istihdam biçiminde tanımlar. (A) bendi kadrolu memuru, (B) bendi ise "sözleşmeli personeli" anlatır. 4/B'li bir çalışan, belirli bir pozisyon için kurumla idari sözleşme imzalar ve karşılığında aylık bir **sözleşme ücreti** alır. Büro görevlisinden mühendise, hemşireden avukata kadar pek çok görev bu statüde yürütülür. Kadrolu memurun maaşı derece, kademe, ek gösterge, taban aylık, özel hizmet tazminatı gibi onlarca kalemin toplamıyla kurulur. Sözleşmeli personelde ise işin özü çok daha sadedir: tek bir brüt rakam vardır ve net, o rakamdan yasal kesintiler düşülerek bulunur. Bu yüzden "sözleşmeli maaşı" aslında bir bordro hesabıdır; özel sektördeki bir ücretlinin brütten nete hesabına çok benzer. ## Brüt sözleşme ücreti nasıl belirlenir? 657'nin 4/B maddesine göre sözleşmeli personelin ücretleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Uygulamada her yıl (çoğunlukla ocak ayında) bir Cumhurbaşkanı Kararı ile **sözleşmeli personel ücret tavanları** yayımlanır. Kurum, personelin pozisyonunu, öğrenim durumunu ve hizmet süresini bu cetvelle eşleştirerek kişinin brüt aylık sözleşme ücretini saptar. Yani brüt tutar kişiden kişiye ve kurumdan kuruma değişir; herkese tek bir rakam vermek mümkün değildir. Bu araçta sana önceden tanımlı birkaç pozisyon sunuyoruz, ancak bunların yanındaki brüt tutarlar **temsilîdir** ve yalnızca alanı hızlı doldurman içindir. Doğru sonucu almak için sözleşmendeki gerçek brüt tutarı yazman en sağlıklısıdır. ## Brütten nete: hangi kesintiler var? Brüt sözleşme ücretinden sırasıyla şu kalemler düşülür: **Adımlar: Brütten nete kesintiler** 1. **SGK sigortalı payı (%14)**: Brütün yüzde on dördü malullük, yaşlılık, ölüm ve genel sağlık sigortası için kesilir. 2. **İşsizlik sigortası (%1)**: 4447 sayılı Kanun gereği brütün yüzde biri işsizlik sigortasına ayrılır. 3. **Gelir vergisi**: Vergi matrahı (brüt eksi primler) üzerinden, yıl içinde biriken kümülatif matraha göre artan oranlı tarifeyle hesaplanır. 4. **Damga vergisi**: Brüt tutarın binde 7,59'u oranında alınır. Bu dört kalem düşüldükten sonra elinde kalan tutar net sözleşme ücretidir. Dikkat edilmesi gereken kritik nokta, SGK priminin hangi statüden kesildiğidir. ## Kadrolu memurdan en büyük fark: 4/a sigortalılık Sözleşmeli personelin maaşını kadrolu memurunkinden ayıran en temel nokta sosyal güvenlik statüsüdür. 5510 sayılı Kanun'a göre 4/B'li sözleşmeli personel, SGK karşısında **4/a (eski adıyla SSK) sigortalısı** sayılır. Kadrolu memur ise 4/c (eski adıyla Emekli Sandığı) kapsamındadır. Bu ayrım bordroya doğrudan yansır. Kadrolu memurdan emekli keseneği ile genel sağlık sigortası kesilir ve bu kesintinin matrahı özel kurallara bağlıdır; ayrıca memur işsizlik sigortası ödemez. Sözleşmeli personel ise aynı özel sektör çalışanı gibi brüt ücretin tamamı üzerinden (SGK tavanına kadar) %14 SGK + %1 işsizlik öder. Emekli olduğunda da aylığı 4/a kurallarına göre bağlanır. Kısacası 4/B'linin maaş mantığı, kadrolu memurdan çok, hizmet akdiyle çalışan bir işçiye yakındır. ## Asgari ücret istisnası neti nasıl yükseltir? 2022'den bu yana tüm ücretlilerde, asgari ücret tutarına denk gelen gelir vergisi ve damga vergisi istisnadır. Yani herkes, kazancının asgari ücrete karşılık gelen kısmı için bu iki vergiyi ödemez. Bu istisna sözleşmeli personel için de geçerlidir. Pratikte şu anlama gelir: brüt sözleşme ücreti asgari ücrete eşit ya da yakınsa, kesilen gelir ve damga vergisi istisna kadar olduğu için net vergi yükü sıfıra iner. Ücret arttıkça istisna sabit kalır, üstteki kısım normal oranla vergilenir. Araç, hem istisna öncesi vergiyi hem de düşülen istisnayı ayrı ayrı gösterir; böylece neyin neden kesildiğini görebilirsin. ## Gelir vergisi neden yıl içinde artar? Gelir vergisi aylık değil, yıl başından itibaren biriken (kümülatif) matrah üzerinden hesaplanır. Yılın ilk aylarında düşük dilimdeyken, kümülatif matrah büyüdükçe bir üst dilime geçilir ve aynı brüt ücret için kesilen vergi artar. Bu yüzden sabit brütlü bir sözleşmelinin net maaşı ocak ayında en yüksek, aralıkta en düşük olur. Araçta "ay" alanını değiştirerek bu etkiyi kendi ücretinde görebilirsin. ## Örnek hesap Diyelim ki brüt aylık sözleşme ücretin 60.000 TL ve ocak ayının bordrosunu merak ediyorsun: - Brüt sözleşme ücreti: 60.000 TL - SGK sigortalı payı (%14): 8.400 TL - İşsizlik sigortası (%1): 600 TL - Gelir vergisi matrahı: 60.000 − 8.400 − 600 = 51.000 TL - Gelir vergisi (%15) eksi asgari ücret istisnası: 7.650 − 4.211,33 = 3.438,67 TL - Damga vergisi (binde 7,59) eksi asgari ücret istisnası: 455,40 − 250,70 = 204,70 TL - Net (ele geçen): yaklaşık 47.356,62 TL Aynı kişi aralık ayına geldiğinde kümülatif matrah üst dilime taşınmışsa net bir miktar düşer. Brüt daha yüksek bir pozisyonda ise aynı yüzdeler işler, yalnız tutarlar büyür. ## Bu hesaba neler dâhil değildir? Araç yalnızca brüt sözleşme ücretinin net'ini verir. Kurumların bir kısmı sözleşmeli personele ek ödeme, ilave ödeme ya da pozisyona özgü tazminatlar ödeyebilir; bazı gruplar aile ve çocuk yardımı alabilir. Bu kalemler kuruma ve pozisyona göre değiştiği, çoğu zaman da ayrı kurallarla vergilendiği için hesaba katılmamıştır. Gerçek bordronda bu ek kalemler varsa, net tutarın buradaki tahminden yüksek çıkabilir. ## Sıkça sorulan sorular ### Sözleşmeli personel ile kadrolu memurun maaşı neden farklı hesaplanıyor? Çünkü maaşın kurulma mantığı farklıdır. Kadrolu memurun aylığı gösterge, ek gösterge, taban aylık ve çeşitli tazminatların toplamıdır ve memur statüsü (4/c) üzerinden kesinti görür. Sözleşmelinin aylığı tek bir brüt sözleşme ücretidir ve 4/a (SSK tipi) kesintilere tabidir. ### Sözleşmeli personel işsizlik maaşı alabilir mi? 4/B'li personelden işsizlik sigortası primi (%1) kesildiği için, sözleşmesi öngörülen koşullarda sona erdiğinde İŞKUR'un aradığı prim gün ve çalışma şartlarını sağlıyorsa işsizlik ödeneğine hak kazanabilir. Bu yönüyle kadrolu memurdan ayrılır; memur işsizlik primi ödemez. ### Araç çocuk veya medeni durumu neden sormuyor? Çünkü asgari geçim indirimi (AGİ) 2022'de kaldırıldığından, 4/a bordrosunda net maaş artık medeni duruma ya da çocuk sayısına göre değişmez. Aile ve çocuk yardımı gibi kaleme bağlı farklar ise bu temel net hesabının dışındadır. ### Net maaşım neden yıl boyunca aynı kalmıyor? Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplandığı için yılın ilerleyen aylarında üst dilime geçilir ve net kademeli olarak düşer. Brüt sabit kalsa bile vergi arttığından ele geçen tutar değişir. ### Buradaki sonuç kesin mi? Hayır, tahminîdir. Gerçek net; kurumunun uyguladığı ücret tavanına, varsa ek ödeme ve tazminatlara ve kümülatif vergi matrahının gerçek seyrine bağlıdır. Aracı mantığı ve büyüklük sırasını görmek için kullan, kesin tutarı bordronla karşılaştır. > **Uyarı:** Kaynaklar: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.4/B (sözleşmeli personel ve ücretlerin belirlenmesi; mevzuat.gov.tr); 5510 sayılı Kanun m.4 (sigortalılık statüsü, 4/a); 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu; Gelir Vergisi Kanunu m.23 ve m.103 (ücret istisnası ve tarifesi); Damga Vergisi Kanunu; yıllık sözleşmeli personel ücret tavanlarına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete). --- Bu metin https://hesapo.com/sozlesmeli-personel-maasi/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.