# Sınıf Oturma Planı > Sınıf listenizi ikili, tekli, U ya da grup düzeninde yerleştirin; sürükle bırak, kurallı otomatik karıştırma ve yazdırılabilir krokiyi PDF, Word, Excel alın. - Adres: https://hesapo.com/sinif-oturma-plani/ - Kategori: [Öğretmen](https://hesapo.com/kategori/ogretmen/) - Son güncelleme: 2026-10-09 Hangi oturma düzeninin hangi derse uyduğunu, ön sıra ve ayrı oturtma kurallarının nasıl işlediğini, otomatik karıştırmanın mantığını ve krokiyi nasıl yazdıracağını aşağıda örnek bir sınıf üzerinden anlattık. **Kısaca** - Araç öğrencileri ikili sıra, tekli sıra, U düzeni ya da grup masalarına yerleştirir ve tahtası üstte olan yazdırılabilir bir kroki hazırlar. - Ön sırada oturacak öğrencileri ve yan yana oturmayacak çiftleri işaretlersin; otomatik yerleştirme bu kuralları gevşetmez. - Aynı karıştırma kodu her zaman aynı planı verir; kodu not edersen planı başka bir bilgisayarda yeniden alabilirsin. - Oturma planının MEB'ce belirlenmiş bir formu yoktur; plan, sınıf yönetimi için tutulan bir belgedir. Sınıf oturma planı aracı, sınıf listendeki öğrencileri seçtiğin düzendeki sıralara yerleştirir ve tahtası üstte olan, yazdırılabilir bir kroki hazırlar. İkili sıra, tekli sıra, U düzeni ve grup masaları arasından seçersin; sıra ve masa sayısını sınıfına göre ayarlarsın. Öğrencileri sürükleyip sıralara bırakabilir ya da "Otomatik yerleştir" düğmesiyle kurallara uygun bir dağılım alabilirsin. Kroki, numaraya göre sıralı oturma listesiyle birlikte A4 yatay sayfada PDF ya da Word olarak, aynı bilgiler Excel dosyası olarak iner. Oturma planının Bakanlıkça belirlenmiş bir formu yok. Plan, sınıf öğretmeninin ya da sınıf rehber öğretmeninin sınıf yönetimi için tuttuğu bir belgedir. Pek çok okulda dönem başında sınıf dosyasına konur, derse giren öğretmenler için kapıya ya da öğretmen masasına asılır. Bu yüzden araç resmî bir şablonu taklit etmez; sınıfın gerçek yerleşimini olabildiğince sade gösterir. ## Sınıf oturma planı nasıl hazırlanır? 1. Düzeni seç. Sınıfında iki kişilik sıralar varsa "İkili sıra düzeni"ni, tek kişilik masalar varsa "Tekli"yi seç. Sıra sayısını önden arkaya, bir sıradaki masa sayısını soldan sağa yaz. U düzeninde sol kol, arka sıra ve sağ koldaki sandalye sayısını; grup düzeninde masa sayısını ve masa başına öğrenciyi girersin. 2. Öğrencileri gir. e-Okul'dan ya da Excel'den kopyaladığın listeyi yapıştır, CSV dosyasından al ya da Bilgilerim kartında "Kendi sınıfım" olarak kaydettiğin listeyi aç. Araç kendi sınıfını ilk açılışta kendiliğinden getirir. 3. Kuralları ekle. Ön sırada oturması gereken öğrencileri işaretle, yan yana oturmaması gereken öğrenci çiftlerini ekle. 4. Yerleştir. "Otomatik yerleştir" düğmesi kurallara uyan bir plan çıkarır. Beğenmediğin yeri sürükleyerek değiştirirsin; dolu bir sıraya bırakılan öğrenci oradakiyle yer değiştirir. Telefonda ya da klavyeyle önce öğrenciye, sonra sıraya dokunman yeter. 5. Sabitle. Yerinden oynamasını istemediğin öğrenciyi seçip "Yerini sabitle" dersen sonraki karıştırmalarda o sıra değişmez. 6. Yazdır. Kroki ve oturma listesi önizlemede görünür; PDF, Word ve Excel düğmeleri önizlemenin üstünde. ## Hangi oturma düzeni hangi derse uyar? Oturma düzeni sınıftaki konuşmanın yönünü belirler. Tahtaya dönük sıralar öğretmenin anlattığı derslerde, yüz yüze bakan düzenler tartışma ve grup çalışmasında işe yarar. Aşağıdaki tablo genel bir yol gösterir; sınıfının büyüklüğü ve sıraların taşınabilir olup olmadığı seçimi zaten daraltır. | Düzen | Ne zaman uygun? | Dikkat edilecek nokta | | --- | --- | --- | | İkili sıra | Çoğu devlet okulundaki sabit sıralı sınıflar, anlatım ve yazılı çalışma | Sıra arkadaşı seçimi sınıfın havasını en çok etkileyen karar | | Tekli sıra | Sınav düzeni, bireysel çalışma, kalabalık olmayan sınıflar | Öğrenciler arasında konuşma azalır, grup işi zorlaşır | | U düzeni | Tartışma, sunum, yabancı dil konuşma etkinlikleri | Arka sıranın tahtayı görmesi kolay, kolların ucu tahtaya yakın | | Grup masaları | Proje, deney, istasyon çalışması, işbirlikli öğrenme | Bazı öğrenciler tahtaya sırtını döner; anlatım bölümlerinde dönmeleri gerekir | Düzeni değiştirdiğinde artık olmayan yerlerdeki öğrenciler "Yerleşmeyen öğrenciler" kutusuna döner. Örneğin beş sıradan dört sıraya inersen son sıradaki öğrenciler listeye geri gelir, sen de onları boş kalan yerlere yerleştirirsin. ## Ön sıra ve ayrı oturtma kuralları nasıl işler? Araç iki tür kural tanır. Birincisi "ön sıra": görme ya da işitme güçlüğü olan, dikkatini toplamakta zorlanan, boyu kısa olan ya da rehberlik servisinin veya RAM raporunun öne alınmasını önerdiği öğrenciler. İkincisi "yan yana oturmayacaklar": birlikte oturduğunda dersi bölen, aralarında sorun olan ya da birbirinden kopya çekme riski bulunan öğrenci çiftleri. Ön sıra kuralında araç önce kaç öğrencinin öne alınacağına bakar, sonra bu öğrencilerin hepsini alacak kadar ön sırayı "ön bölge" sayar. İkili düzende üç masalı bir sınıfta ilk sırada altı yer vardır; dört öğrenci işaretlediysen ön bölge yalnız ilk sıradır. Sekiz öğrenci işaretlediysen ilk iki sıra ön bölge olur. Bu öğrenciler otomatik yerleştirmede ön bölgedeki boş yerlere konur. "Yan yana" araçta şu anlama gelir: - İkili düzende aynı sırayı paylaşmak. İki masa arasında koridor olduğu varsayılır, komşu masadaki öğrenci yan yana sayılmaz. - Tekli düzende aynı sırada bitişik iki masada oturmak. - U düzeninde ardışık iki sandalyede oturmak. - Grup düzeninde aynı masada oturmak. Bir kural karşılanamıyorsa araç bunu saklamaz. Planın üstünde kırmızı bir uyarı çıkar ("Elif Kaya ile Mert Demir yan yana oturuyor; ayrı oturmaları istenmişti.") ve ilgili sıralar kırmızı çerçeveyle işaretlenir. Elle yaptığın değişiklikler de aynı denetimden geçer, yani kuralı bilerek bozarsan uyarıyı görürsün. ## Otomatik yerleştirme nasıl çalışır? "Otomatik yerleştir" her basışta yeni bir karıştırma kodu üretir ve planı bu koda göre kurar. Aynı kod her zaman aynı planı verir. Kodu bir kenara yazarsan, sınıf listesi değişmediği sürece aynı planı başka bir bilgisayarda "Bu kodla yerleştir" düğmesiyle yeniden alabilirsin. Yerleştirme dört adımda yapılır: 1. Sabitlediğin öğrenciler yerinde kalır. 2. Ön sıra öğrencileri ön bölgedeki boş yerlere, karışık sırayla yerleşir. 3. Diğer öğrenciler karıştırılır ve kalan yerleri önden arkaya doldurur. Öğrenci sayısı yer sayısından azsa boş kalan yerler arkada olur. 4. Yan yana oturmaması gereken bir çift aynı sıraya düşmüşse araç, kuralları bozmayan bir yer değiştirme arar. Ön sıra öğrencisi ön bölgenin dışına, sabit öğrenci yerinden çıkmaz. Bu yöntem rastgele görünür ama keyfî değildir. Bir öğrenci her yeni planda farklı bir yere düşer; kuralların hiçbiri karıştırma uğruna gevşetilmez. ## Örnek: 28 öğrencili bir 6. sınıf Diyelim ki 6/B sınıfında 28 öğrenci, beş sıralık üç sütun ikili sıra var. Bu 30 yer eder. Öğretmen gözlük kullanan iki öğrenciyle işitme cihazı takan bir öğrenciyi ön sıraya işaretliyor, sürekli konuşan iki çifti de ayrı oturtmak istiyor. İlk satırda altı yer olduğu için ön bölge yalnız 1. sıradır; üç öğrenci bu sıradaki yerlere dağılır. Kalan 25 öğrenci karışık sırayla 1. sıranın boş kalan üç yerinden başlayıp 5. sıraya kadar doldurulur. Son sırada iki yer boş kalır. İki konuşkan çiftten biri aynı sıraya düştüyse araç bir başkasıyla yer değiştirir ve uyarı kutusu boş kalır. Öğretmen yine de bir öğrenciyi pencere kenarına almak isterse onu sürükler, gerekirse sabitler. Kroki şöyle görünür: en üstte "YAZI TAHTASI · ÖĞRETMEN MASASI" yazan birleşik bir satır, altında "1. sıra"dan "5. sıra"ya kadar her satırda üç kutu ve her kutuda iki öğrencinin numarası ile kısaltılmış adı ("12 Elif K."). Tam adlar ikinci sayfadaki oturma listesinde "2. sıra, 3. masa sağ" gibi konumlarıyla yer alır. ## Krokiyi yazdırma ve dosyalama Kroki A4 yatay sayfaya sığacak biçimde çizilir. Hücrelerde yer kazanmak için soyadın yalnız baş harfi yazılır. Oturma listesi ayrı bir sayfada numara sırasıyla gelir; nöbetçi öğretmen ya da derse giren branş öğretmeni bir öğrencinin yerini bu listeden bulur. Listeyi istemiyorsan "Çıktı" adımında kapatabilirsin. Excel dosyasında iki sayfa vardır: krokinin hücreleri ve oturma listesi. Planı dönem içinde başka bir programda düzenlemek isteyen öğretmenler için kullanışlıdır. Word dosyası ise kroki tablosunu düzenlenebilir hâlde verir. Dosyalarken planın tarihini yazmayı unutma. Oturma planı dönem içinde birkaç kez değişir; tarih olmazsa hangi kroki güncel, sonradan anlaşılmaz. ## Oturma planında öğrenci bilgisi Plan yalnız öğrencinin numarası, adı ve oturduğu yeri içerir. Ön sıraya alınma nedeni (görme, işitme, sağlık raporu) belgeye yazılmaz, araç da bu nedeni sormaz. Kroki sınıf kapısına asılacaksa yalnız numara ve ad yeterlidir. Sağlıkla ilgili bir düzenleme gerekiyorsa ayrıntısını rehberlik servisiyle konuşup öğrencinin dosyasında tut. ## Sıkça sorulan sorular ### Oturma planı zorunlu mu? Yönetmeliklerde oturma planı için ayrı bir madde ya da form yok. Birçok okul müdürlüğü sınıf dosyasında bulunmasını istiyor; bu bir okul uygulamasıdır. Biçimi sana kalır. ### Kız erkek karışık oturtabilir miyim? Araç cinsiyet bilgisini almaz, çünkü sınıf listesinde bu sütun her zaman yok. Karışık oturtmak istiyorsan otomatik yerleştirmeden sonra birkaç öğrenciyi sürükleyerek düzenle ya da önemli gördüğün çiftleri "yan yana oturmayacaklar" kuralıyla ayır. ### Planı her ay değiştirmeli miyim? Sabit bir kural yok. Dönem başında bir plan yapıp sorun çıktıkça yerleri değiştiren öğretmen de var, her ay ya da her ünite sonunda yeniden karıştıran da. Sık değişim öğrencilerin farklı arkadaşlarla çalışmasını sağlar; sık değişen bir plan ise ilk haftalarda ad öğrenmeyi zorlaştırır. ### Öğrenci sayısı sıra sayısından fazlaysa ne olur? Araç kaç öğrenciye yer kalmadığını yazar, yerleşmeyen öğrenciler listede kalır. Sıra ya da masa sayısını artırınca onları yerleştirebilirsin. ### Aynı planı ertesi yıl kullanabilir miyim? Öğrenci listesi değiştiyse aynı kod farklı bir plan verir. Sınıfın büyük ölçüde aynı kaldıysa taslağı "Bu cihazda sakla" seçeneğiyle tutabilir, yeni öğrencileri ekleyip eksik yerleri elle doldurabilirsin. ### Sınav için oturma düzeni de bu araçla mı hazırlanır? Bu araç tek bir sınıfın günlük oturma düzeni içindir. Farklı sınıflardan öğrencileri sınav salonlarına karışık dağıtan "kelebek" düzeni ayrı bir iştir. Kaynaklar: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ile Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr); oturma planı için ayrı bir madde ya da ek form bulunmadığı bu metinlerden kontrol edildi. Sınıf listesini ayrıca yazdırmak için [sınıf listesi](https://hesapo.com/sinif-listesi/), sınıf panosuna asılacak nöbet sırası için [nöbetçi öğrenci çizelgesi](https://hesapo.com/nobetci-ogrenci-cizelgesi/), haftalık plan için [ders programı](https://hesapo.com/ders-programi/) araçlarını kullanabilirsin. Kademene göre bütün belgeler [ilkokul](https://hesapo.com/ilkokul/), [ortaokul](https://hesapo.com/ortaokul/) ve [lise](https://hesapo.com/lise/) sayfalarında, türüne göre [öğretmen evrakları](https://hesapo.com/ogretmen-evraklari/) sayfasında. --- Bu metin https://hesapo.com/sinif-oturma-plani/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.