# Sağlık Ek Ödeme ve Döner Sermaye Hesaplama

> Sağlık personelinin sabit ek ödemesini ve döner sermaye (teşvik) ek ödemesini unvan oranlarıyla hesaplayın; brüt, vergi ve tahminî neti görün.

- Adres: https://hesapo.com/saglik-ek-odeme/
- Kategori: [Muhasebe](https://hesapo.com/kategori/muhasebe/)
- Son güncelleme: 2026-10-09

Doktorların, hemşirelerin ve teknisyenlerin her ay merak ettiği kalemi iki bölüme ayırdık. Garanti ödenen kısmı unvan oranıyla, performansa bağlı değişken kısmı ise girdiğin matrah ve gerçekleşme yüzdesiyle örnek üzerinden tahmin ettik.

> **Uyarı:** Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mali danışmanlık değildir. Sabit ek ödeme oranları 209 sayılı Kanun Ek Madde 3'ten, döner sermaye tavan oranları Madde 5'ten alınmıştır (7411 ve 7496 sayılı Kanunlarla değişik). Döner sermaye (teşvik) tutarı kurumun gelirine ve performansa bağlı olduğu için önceden kesin bilinemez; buradaki hesap temsilîdir. Kesin tutarı bordronla ve kurumunla karşılaştır.

**Kısaca**

- Sağlık personelinin ek ödemesi iki parçadır: her ay ödenen sabit ek ödeme ve döner sermayeden ödenen performansa dayalı teşvik ek ödeme.
- Sabit ek ödeme = en yüksek Devlet memuru aylığı (9.500 × aylık katsayı) × unvan oranı; uzman tabipte oran %335, pratisyen/diş tabibinde %265, eğitim görevlisinde %410.
- Döner sermaye teşviki, kişinin kendi matrahının (aylık + yan ödeme + tazminat) unvana göre belirlenen tavanını geçemez: uzman %850, pratisyen/diş %650, diğer personel %225 (riskli alanlarda %260).
- Her iki ödemeden de gelir ve damga vergisi kesilir; teşvik ek ödemesinden sigorta primi kesilmez.

## Sağlık personeli ek ödemesi nedir?

Sağlık personelinin ek ödemesi, maaşının üstüne eklenen ve döner sermaye sistemine bağlı olan bir ödemedir. 2022'de yürürlüğe giren 7411 sayılı Kanun'la bu sistem yeniden kurgulandı ve sağlık personelinin ek ödemesi iki ayrı parçaya ayrıldı:

1. Sabit ek ödeme: Merkezî yönetim bütçesinden, herhangi bir performans koşuluna bağlı olmadan her ay ödenir. Dayanağı 209 sayılı Kanun'un Ek Madde 3 hükmüdür.
2. Teşvik (döner sermaye) ek ödemesi: Sağlık tesisinin döner sermaye gelirinden, kişisel ve kurumsal performansa göre ödenir. Dayanağı 209 sayılı Kanun'un 5. maddesi ve Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğidir.

Bu araç iki parçayı ayrı ayrı gösterir: sabit kısmı mevzuattaki unvan oranıyla hesaplar, teşvik kısmını ise senin gireceğin matrah ve performans oranıyla tahmin eder.

## Sabit ek ödeme nasıl hesaplanır?

Sabit ek ödemenin dayanağı net bir formüldür:

```
Sabit ek ödeme = ek ödeme matrahı × unvan oranı
Ek ödeme matrahı = en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dâhil)
                 = 9.500 × memur aylık katsayısı
```

En yüksek Devlet memuru aylığı, 1.500 gösterge ile 8.000 ek göstergenin toplamı olan 9.500 rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıdır. Temmuz 2026'dan itibaren geçerli aylık katsayı 1,575512 olduğu için matrah:

```
9.500 × 1,575512 = 14.967,36 TL
```

209 sayılı Kanun Ek Madde 3, sabit ek ödeme oranlarını yalnızca hekim ve diş hekimi sınıfı için sayar:

| Unvan | Sabit ek ödeme oranı | Örnek sabit ek ödeme (matrah 14.967,36 TL) |
| --- | --- | --- |
| Eğitim görevlisi / profesör-doçent | %410 | 61.366,18 TL |
| Uzman tabip / uzman diş tabibi | %335 | 50.140,66 TL |
| Pratisyen tabip / diş tabibi | %265 | 39.663,50 TL |

Örneğin bir uzman tabibin sabit ek ödemesi, matrahın %335'i kadardır: 14.967,36 × 3,35 = 50.140,66 TL (brüt). Bu tutar aylık katsayı her Ocak ve Temmuz'da değiştikçe güncellenir.

### Hemşire, ebe, teknisyen ve eczacı için sabit oran

209 sayılı Kanun Ek Madde 3, eczacı, hemşire, ebe, sağlık teknikeri ve teknisyeni gibi unvanlar için ayrı bir sabit oran saymaz. Bu personelin garantili tabanı 375 sayılı KHK'nın Ek Madde 9'una ekli (I) sayılı cetvelden gelir; bu cetveldeki oran kadro derecesine göre değişir ve döner sermaye ödemesinden mahsup edilerek merkezî bütçeden karşılanır. Tek bir net oran vermek mümkün olmadığından, araçta bu unvanlarda sabit oran sıfır gelir. Bordrondaki sabit ek ödeme oranını Gelişmiş alandan girerek kendi tutarını hesaplatabilirsin.

## Döner sermaye (teşvik) ek ödemesi nasıl hesaplanır?

Teşvik ek ödemesi performansa dayalıdır ve kişiye özeldir. 209 sayılı Kanun'un 5. maddesi, bu ödemenin bir ayda geçemeyeceği tavanı belirler:

```
Teşvik tavanı = kişisel matrah × unvan tavan oranı
Kişisel matrah = aylık + ek gösterge + yan ödeme + tazminatlar
                 (makam, temsil, görev ve yabancı dil tazminatı hariç)
```

Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: sabit ek ödemede kullanılan matrah (9.500 × katsayı) ile teşvik tavanında kullanılan matrah farklıdır. Teşvik tavanının matrahı, kişinin kendi aylık ve tazminat toplamıdır; bu yüzden araçta teşvik matrahını kendin girersin.

Unvanlara göre aylık döner sermaye tavan oranları:

| Unvan | Teşvik tavan oranı |
| --- | --- |
| Eğitim görevlisi / profesör-doçent | %950 (yan dal uzmanlığında %1.150) |
| Uzman tabip / uzman diş tabibi | %850 (yan dal uzmanlığında %1.050) |
| Pratisyen tabip, diş tabibi, uzman eczacı | %650 |
| Diğer personel (hemşire, ebe, teknisyen) | %225 (riskli alanlarda %260) |

Yoğun bakım, doğumhane, yenidoğan, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon ve acil gibi riskli birimlerde çalışan diğer personelin tavanı %225 yerine %260 uygulanır.

### Neden tam hesaplanamaz?

Teşvik ek ödemesinin kesin tutarı, bir dönem bittikten sonra belli olur. Tutar şu bileşenlere bağlıdır:

- Sağlık tesisinin dağıtabileceği döner sermaye tutarı (tahakkuk, verimlilik, memnuniyet ve maliyet ölçütlerine göre),
- Kişisel ve kurumsal performans puanı,
- Hizmet alanı-kadro-unvan katsayısı,
- Aktif çalışılan gün,
- Dönem (dönüşüm) katsayısı.

Bu değişkenler önceden bilinmediği için araç, teşviki şöyle tahmin eder: önce unvan tavanını bulur (matrah × tavan oranı), sonra bunu senin gireceğin gerçekleşme oranıyla ölçekler. Gerçekleşme oranı, tavanın ne kadarının gerçekleşmesini beklediğini gösterir; bordrolarındaki geçmiş döner sermaye tutarlarına bakarak makul bir yüzde girebilirsin.

## Örnek hesap

Diyelim ki bir hemşiresin, aylık + yan ödeme + tazminat toplamın (döner sermaye matrahı) 30.000 TL ve dönemin iyi geçeceğini, tavanın tamamının gerçekleşeceğini düşünüyorsun:

- Teşvik tavanı: 30.000 × %225 = 67.500 TL
- Gerçekleşme %100 varsayımıyla teşvik: 67.500 TL (brüt)
- Damga vergisi: 67.500 × binde 7,59 = 512,33 TL
- Gelir vergisi (marjinal %20 varsayımıyla): 13.500 TL
- Tahminî net teşvik: 67.500 − 512,33 − 13.500 = 53.487,68 TL

Sabit ek ödeme ile teşviki birlikte görmek istersen, uzman tabip örneğinde sabit kısım 50.140,66 TL, teşvik tahminini de ekleyince toplam brüt ek ödemeyi ve tahminî neti araç tek ekranda gösterir.

## Ek ödemeden hangi kesintiler yapılır?

| Kalem | Sabit ek ödeme | Teşvik (döner sermaye) |
| --- | --- | --- |
| Gelir vergisi | Kesilir | Kesilir |
| Damga vergisi | Kesilir | Kesilir |
| Sigorta primi / emekli keseneği | Mevzuatta açık değil | Kesilmez (Kanun lafzı) |

209 sayılı Kanun'un 5. maddesi, teşvik ek ödemesinin sigorta prim kesintisine tabi tutulmayacağını açıkça yazar; yani teşvik kısmı emekliliğe yansımaz. Sabit ek ödeme için Kanun "aylık hükümleri uygulanır" der; bu ifadeden sabit kısmın emekliliğe esas olduğu anlaşılır, ancak "emekli keseneği" kesintisi lafzen sayılmadığı için araç net tahmininde bu kesintiyi uygulamaz, yalnız gelir ve damga vergisini düşer. Bu yönü bordrondan teyit etmen gerekir.

Gelir vergisi ayrı bir noktaya dikkat gerektirir: ek ödeme maaşının üstüne eklendiği için yıl içindeki kümülatif gelir vergisi matrahından kesilir. Yılın başında dilim %15, maaş arttıkça %20, %27, %35 ve %40'a yükselir. Bu yüzden araçta marjinal dilimini seçersin; yılın hangi ayında olduğuna göre bu dilim değişir.

## Sık sorulan sorular

### Sabit ek ödeme ile döner sermaye aynı şey mi?

Hayır. Sabit ek ödeme her ay performanstan bağımsız ödenir ve merkezî bütçeden karşılanır. Döner sermaye (teşvik) ise sağlık tesisinin gelirinden, performansa göre ödenir ve dönemden döneme değişir.

### Hemşirenin sabit ek ödemesi neden sıfır çıkıyor?

209 sayılı Kanun Ek Madde 3 sabit oranı yalnızca hekim ve diş hekimi için sayar. Hemşire, ebe ve teknisyenin tabanı 375 sayılı KHK'nın (I) sayılı cetvelinden gelir ve kadro derecesine göre değişir. Tek bir oran verilemediği için araç sıfır gösterir; oranı bordrondan Gelişmiş alana girebilirsin.

### Döner sermaye tutarımı neden kesin göremiyorum?

Çünkü teşvik, kurumun o dönem dağıtabileceği gelire ve performans puanlarına bağlıdır. Dönem bitmeden bu değerler belli olmaz. Araç, tavanı ve senin gireceğin gerçekleşme oranını kullanarak yalnızca tahmin verir.

### Aylık katsayı değişince ek ödemem değişir mi?

Sabit ek ödemenin matrahı 9.500 × aylık katsayı olduğu için her Ocak ve Temmuz'da katsayı değiştiğinde sabit ek ödeme de değişir. Teşvik tavanı ise senin kişisel matrahına bağlıdır; o matrah da katsayı ve tazminatlarla birlikte güncellenir.

### Vergi dilimimi nasıl bulurum?

Son bordrondaki gelir vergisi satırına bak; yılın başındaysan büyük olasılıkla %15 veya %20, yıl sonuna doğru %27 ve üzeri dilimdesindir. Aracın Gelişmiş alanından bu dilimi seçebilirsin.

> **Uyarı:** Kaynaklar: 209 sayılı Kanun Ek Madde 3 ve Madde 5 (7411 ve 7496 sayılı Kanunlarla değişik, mevzuat.gov.tr); 375 sayılı KHK Ek Madde 9 ve (I) sayılı cetvel; Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği (Resmî Gazete 12.08.2022); memur aylık katsayısı için Hazine ve Maliye Bakanlığı mali ve sosyal haklar genelgeleri.

---

Bu metin https://hesapo.com/saglik-ek-odeme/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.