# RAID Kapasite Hesaplama

> RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 için disk sayısı ve boyutuna göre kullanılabilir kapasiteyi, kaç disk arızasına dayanılacağını ve parite kaybını hesaplayın.

- Adres: https://hesapo.com/raid-hesaplama/
- Kategori: [Teknoloji](https://hesapo.com/kategori/teknoloji/)
- Son güncelleme: 2026-10-14

Her RAID seviyesinin kapasite ve dayanıklılık açısından farkını, çözülmüş bir örneği ve farklı boyutlu disklerin sonucu nasıl etkilediğini aşağıda inceleyebilirsiniz. Hangi kullanıma hangi seviyenin uyduğu da anlatılıyor.

**Kısaca**

- Standart RAID'de her disk en küçük disk kadar sayılır: RAID 5 = (n − 1) × min, RAID 6 = (n − 2) × min, RAID 10 = n ÷ 2 × min.
- 4 × 8 TB RAID 5 dizisi 24 TB kullanılabilir alan verir; işletim sistemi bunu yaklaşık 21,83 TiB olarak gösterir.
- RAID 0 hiç arızaya dayanmaz, RAID 5 bir, RAID 6 iki disk kaybına dayanır; RAID 10'da her ayna çiftinden bir disk bozulabilir.
- RAID yedek değildir; yanlışlıkla silmeye, fidye yazılımına ya da yangına karşı korumaz, ayrıca yedek alman gerekir.

RAID kapasite hesaplama aracı, RAID 0, 1, 5, 6 ve 10 için disk sayısına ve boyutuna göre kullanılabilir alanı, işletim sisteminde görünecek değeri (TiB/GiB), parite ya da ayna için ayrılan alanı, kaç disk arızasına dayanılacağını ve teorik okuma-yazma hızını hesaplar. Farklı boyutlu diskleri de girebilirsin; araç büyük diskte boşa giden alanı ayrıca gösterir ve aynı disklerle tüm RAID seviyelerini bir tabloda karşılaştırır.

## RAID nedir?

RAID (Redundant Array of Independent Disks), birden fazla diski tek bir mantıksal birim gibi kullanma yöntemidir. Amaç ya hızdır (veriyi disklere bölerek), ya güvenlik (veriyi kopyalayarak veya parite tutarak) ya da ikisi birden. NAS cihazlarında, sunucularda ve iş istasyonlarında sık kullanılır.

## RAID kapasitesi nasıl hesaplanır?

Standart RAID'de her disk dizideki en küçük disk kadar kullanılır. n disk sayısı, min en küçük disk boyutudur:

```
RAID 0  = n × min            (en az 2 disk, arıza toleransı yok)
RAID 1  = min                (en az 2 disk, n − 1 arızaya dayanır)
RAID 5  = (n − 1) × min      (en az 3 disk, 1 arızaya dayanır)
RAID 6  = (n − 2) × min      (en az 4 disk, 2 arızaya dayanır)
RAID 10 = n ÷ 2 × min        (en az 4, çift sayıda disk)
Boşa giden = toplam ham kapasite − n × min
```

### Adım adım: 4 × 8 TB RAID 5

1. Disk sayısı 4, en küçük disk 8 TB, ham kapasite 32 TB.
2. Kullanılabilir alan (4 − 1) × 8 = 24 TB; bir diskin kapasitesi parite için ayrılır.
3. Depolama verimi 24 ÷ 32 = %75.
4. Windows'ta görünen: 24 × 10¹² ÷ 1024⁴ ≈ 21,83 TiB.
5. Bir disk arızalanırsa dizi çalışmaya devam eder; ikinci arızada veri kaybolur.

## RAID seviyeleri karşılaştırması

4 × 4 TB disk için aracın sonuçları:

| Seviye | Kullanılabilir | Verim | Arıza toleransı |
| --- | --- | --- | --- |
| RAID 0 | 16 TB | %100 | Yok |
| RAID 1 | 4 TB | %25 | 3 disk |
| RAID 5 | 12 TB | %75 | 1 disk |
| RAID 6 | 8 TB | %50 | 2 disk |
| RAID 10 | 8 TB | %50 | Her ayna çiftinden 1 disk |

6 × 10 TB RAID 6 ise 40 TB (yaklaşık 36,38 TiB) kullanılabilir alan verir ve iki disk arızasına dayanır.

### RAID 0

Veri şeritler halinde tüm disklere bölünür; kapasite ve hız toplanır ama tek disk arızası tüm diziyi kaybettirir. Geçici dosyalar ve video düzenleme önbelleği gibi kaybolması sorun çıkarmayan veriler için uygundur. RAID 0 kapasiteyi artırır; forumlarda dolaşan "RAID 0 kapasite artırmaz" bilgisi yanlış.

### RAID 1

Diskler birbirinin aynısıdır. Kapasite tek disk kadardır. Okuma hızlanabilir, yazma ise tek disk hızında kalır. İki diskli ev NAS'larında en basit güvenli seçim budur.

### RAID 5 ve RAID 6

Parite bilgisi tüm disklere dağıtılır. RAID 5 bir, RAID 6 iki disk kaybına dayanır. Büyük disklerde (8 TB ve üzeri) yeniden oluşturma (rebuild) günler sürebilir ve bu sürede ikinci bir disk de arızalanabilir. Bu yüzden büyük dizilerde RAID 6 daha çok seçilir. Küçük rastgele yazmalarda parite hesabı performansı düşürür.

### RAID 10

Önce diskler ikişer ikişer aynalanır, sonra aynalar şeritlenir. Hızlı ve güvenlidir, ama kapasitenin yarısı kopyaya gider. Veritabanı ve sanal makine depolarında sık kullanılır.

## Disk sayısı arttıkça verim

Parite ve ayna için ayrılan pay disk sayısına göre farklı davranır. 8 TB'lık disklerle araç şu sonuçları verir:

| Disk sayısı | RAID 5 | RAID 6 | RAID 10 |
| --- | --- | --- | --- |
| 4 × 8 TB | 24 TB (%75) | 16 TB (%50) | 16 TB (%50) |
| 6 × 8 TB | 40 TB (%83,3) | 32 TB (%66,7) | 24 TB (%50) |
| 8 × 8 TB | 56 TB (%87,5) | 48 TB (%75) | 32 TB (%50) |
| 12 × 8 TB | 88 TB (%91,7) | 80 TB (%83,3) | 48 TB (%50) |

RAID 5 ve RAID 6'da parite payı sabit (bir ya da iki disk) olduğu için disk sayısı arttıkça verim yükselir. RAID 10'da ise verim her zaman %50'dir. Bu yüzden 4 diskte RAID 6 ile RAID 10 aynı kapasiteyi verirken, 8 diskte RAID 6 RAID 10'dan 16 TB fazla alan verir. Disk sayısı arttıkça herhangi bir diskin arızalanma ihtimali de artar; çok diskli dizilerde çift parite bu yüzden daha çok işe yarar.

## Teorik okuma ve yazma hızı

Araç, tek bir diskin hızını 1× kabul ederek teorik bir çarpan verir. 4 × 8 TB için:

| Seviye | Okuma | Yazma |
| --- | --- | --- |
| RAID 0 | 4× | 4× |
| RAID 1 | 4× | 1× |
| RAID 5 | 3× | 3× sıralı; küçük rastgele yazmada parite cezası |
| RAID 6 | 2× | 2× sıralı; küçük rastgele yazmada parite cezası |
| RAID 10 | 4× | 2× |

Bu çarpanlar üst sınırdır. Gerçek hız denetleyiciye, ağ bağlantısına (gigabit ağda NAS hızı yaklaşık 110-115 MB/s ile sınırlanır), disk türüne ve iş yüküne bağlıdır. Ev NAS'larında darboğaz çoğu zaman ağ olur.

## Farklı boyutlu diskler

250 GB ve 500 GB iki diskle RAID 0 kurarsan kullanılabilir alan 750 GB değil, 2 × 250 = 500 GB olur (yaklaşık 465,66 GiB); büyük diskin 250 GB'ı boşa gider. 4 TB, 4 TB ve 8 TB üç diskle RAID 5'te kullanılabilir alan (3 − 1) × 4 = 8 TB'dır, 4 TB boşa gider. Synology SHR, ZFS ve Unraid gibi sistemler farklı boyutlu diskleri daha verimli kullanabilir; araç standart RAID hesabını yapar.

## Hangi durumda hangi RAID?

- 2 diskli ev NAS'ı, fotoğraf ve belge arşivi: RAID 1. 2 × 4 TB ile 4 TB (yaklaşık 3,64 TiB) güvenli alan elde edersin.
- 4 diskli NAS, kapasite öncelikli: RAID 5; 4 × 8 TB ile 24 TB. Diskler büyükse ve veri değerliyse RAID 6 daha güvenlidir.
- 6 ve daha fazla büyük disk: RAID 6. Yeniden oluşturma sırasında ikinci bir arızaya karşı da korur.
- Sanal makine, veritabanı, yoğun küçük yazma: RAID 10. Parite cezası yoktur, arızadan sonra toparlanma daha hızlıdır.
- Geçici çalışma alanı, video kurgu önbelleği: RAID 0. Hızı ve kapasiteyi tam kullanırsın; veri başka yerde yedekli olmalı.

Farklı boyutlu disklerde boşa giden alanı da hesaba kat: 4, 4, 4 ve 8 TB'lık dört diskle RAID 5 kurarsan 12 TB kullanılabilir alan çıkar, 8 TB'lık diskin 4 TB'ı boşa gider ve 4 TB parite için ayrılır.

## RAID planlarken sık yapılan hatalar

- RAID'i yedek sanmak. RAID yanlışlıkla silmeye, fidye yazılımına, yangına ya da denetleyici arızasına karşı korumaz. 3-2-1 kuralına uygun ayrı yedek gerekir.
- TB ile TiB'i karıştırmak. 24 TB'lık dizi işletim sisteminde yaklaşık 21,8 TB (TiB) görünür. Ayrıntı için [veri birimi dönüştürme](https://hesapo.com/veri-birimi-donusturme/) aracına bak.
- Aynı partiden diskler kullanmak. Aynı anda üretilmiş diskler benzer zamanda arızalanabilir.
- RAID 5'te büyük diskle yeniden oluşturma süresini hesaba katmamak.

## Sıkça sorulan sorular

### RAID 5 için kaç disk gerekir?

En az 3 disk gerekir. Kullanılabilir alan (disk sayısı − 1) × en küçük disktir.

### RAID 1'de iki 4 TB diskten kaç TB alan kalır?

4 TB. İki disk aynı veriyi tutar; biri bozulursa dizi diğeriyle çalışmaya devam eder.

### RAID 10 mu RAID 6 mı?

4 diskle ikisi de aynı kapasiteyi verir. RAID 10 daha hızlıdır ve hızlı toparlanır; RAID 6 herhangi iki diskin arızasına dayanır. Disk sayısı arttıkça RAID 6 daha fazla kullanılabilir alan verir.

### RAID 0 kapasite artırır mı?

Evet. RAID 0'da tüm disklerin kapasitesi kullanılır, ancak farklı boyutlu disklerde her disk en küçüğü kadar sayılır.

### Kaç disk arızasına dayanılır?

RAID 0 hiçbirine, RAID 5 bir, RAID 6 iki diske dayanır. RAID 1'de n − 1 disk bozulabilir. RAID 10'da her ayna çiftinden bir disk bozulabilir; aynı çiftin iki diski birden bozulursa veri kaybolur.

## İlgili araçlar

Disk boyutlarını farklı birimlerde görmek için [veri birimi dönüştürme](https://hesapo.com/veri-birimi-donusturme/), NAS için güç ve kesinti planı için [PSU güç hesaplama](https://hesapo.com/psu-guc-hesaplama/) ve [UPS yedekleme süresi](https://hesapo.com/ups-sure-hesaplama/) araçlarını kullanabilirsin.

## RAID kapasite aracını nasıl kullanırım?

RAID seviyesini seç ve disk boyutlarını gir: 4 adet 8 TB için "4x8" ya da "8 8 8 8" yazman yeterli; farklı boyutları "4 4 8" gibi boşlukla ayır. Birim olarak TB ya da GB seç. Disk sayısı seçilen seviyeye uymuyorsa araç uyarır. Sonuçta kullanılabilir kapasite, işletim sisteminde görünen değer, parite/ayna payı, boşa giden alan, arıza toleransı ve tüm seviyelerin karşılaştırma tablosu görünür.

---

Bu metin https://hesapo.com/raid-hesaplama/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.