# Öğretim Elemanı Ek Ders Hesaplama > Haftalık örgün ve ikinci öğretim saatlerinden zorunlu yükü düşün, unvana göre ek ders ve sınav ücretini hesaplayın; aylık ek ders çizelgesi PDF, Word iner. - Adres: https://hesapo.com/ogretim-elemani-ek-ders-hesaplama/ - Kategori: [Öğretmen](https://hesapo.com/kategori/ogretmen/) - Son güncelleme: 2026-10-09 Zorunlu ders yükünün nasıl düşüldüğünü, unvana göre ek ders göstergesini, ikinci öğretim ve tatil derslerindeki yüzde 60 farkı, haftalık üst sınırları ve sınav ücretinin hesabını örnek bir ayla anlattık. **Kısaca** - Saat ücreti = ek ders göstergesi × memur aylık katsayısı; gösterge profesörde 300, doçentte 250, Dr. Öğr. Üyesinde 200, öğretim görevlisinde 160'tır. - Öğretim üyesi haftada en az 10, öğretim görevlisi en az 12 saat ders verir (2547 sayılı Kanun m.36); ek ders bu yükün üstündeki saattir. - Örgün öğretimde haftada en çok 20, ikinci öğretimde 10 saat ek ders ödenir; gece, hafta tatili ve yaz okulu dersleri %60 fazlasıyla ödenir. - Yarıyıl ve yıl sonu sınavlarında her 50 öğrenci için 300 gösterge tutarında sınav ücreti ödenir; ara sınav ve bütünleme için ödenmez. Öğretim elemanı ek ders hesaplama aracı, üniversitede ders veren bir öğretim elemanının aylık ek ders saatini ve ücretini hafta hafta hesaplar. Unvanını seçersin, her hafta örgün öğretimde ve ikinci öğretimde verdiğin teorik ders saatlerini ve uygulama, tez, seminer gibi diğer faaliyetlerini yazarsın. Araç önce zorunlu ders yükünü düşer, sonra kalan saatleri yasal üst sınırlarla karşılaştırır, ödenecek ek ders saatini ve ödenmeyen saati ayrı ayrı gösterir. Yarıyıl ve yıl sonu sınavları için sınav ücretini de ekleyebilirsin. Sonunda brüt tutar, gelir vergisi, damga vergisi ve net tutar çıkar; aylık ek ders çizelgesi imza yerleriyle birlikte PDF, Word ve Excel olarak iner. Araç, okullarda çalışan MEB öğretmenleri için değil, üniversitelerdeki öğretim elemanları içindir. Öğretmen ek dersi başka bir kanuna ve başka göstergelere bağlıdır; onun için [ek ders ücreti](https://hesapo.com/ek-ders-ucreti/) aracını kullan. ## Öğretim elemanı ek ders hesabı nasıl yapılır? 1. Adını, unvanını ve hesaplayacağın ayı seç. Üniversiteni, fakülteni, bölümünü, akademik yılı ve yarıyılı da yaz; çizelgenin başlığına bunlar basılır. 2. Ders yarıyıl ya da yaz tatilinde veriliyorsa "yarıyıl ya da yaz tatilinde verilen ders" seçeneğini aç. 3. Haftalar adımında "ayın haftalarını oluştur" düğmesine bas. Araç seçtiğin ayı pazartesiyle başlayan haftalara böler, her haftayı ayın içinde kalan iş günleriyle sınırlar ve "2. hafta (5–9 Ekim)" gibi adlandırır. 4. Her haftaya örgün teorik, örgün diğer, ikinci öğretim teorik ve ikinci öğretim diğer saatlerini yaz. Programın her hafta aynıysa ilk haftayı doldurup "1. haftayı tüm haftalara uygula" düğmesine basabilirsin. 5. İzinli, raporlu ya da resmî tatile denk gelen bir hafta varsa o haftanın zorunlu yükünü elle değiştir. 6. Yarıyıl sonu ya da yıl sonu sınavın varsa sınav ücreti adımında dersi ve sınava kayıtlı öğrenci sayısını gir. 7. Memur aylık katsayısını ve gelir vergisi oranını kontrol et, çizelgeyi indir. ## Zorunlu ders yükü unvana göre kaç saat? 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36. maddesine göre öğretim üyesi haftada en az 10 saat, öğretim görevlisi haftada en az 12 saat ders vermekle yükümlüdür. Bu saatler için ayrıca ücret ödenmez; ek ders, zorunlu yükün üstünde kalan saatler için ödenir. | Unvan | Haftalık zorunlu yük | Ek ders göstergesi | Örgün öğretimde haftalık en çok ek ders | | --- | --- | --- | --- | | Profesör | 10 saat | 300 | 20 saat | | Doçent | 10 saat | 250 | 20 saat | | Doktor Öğretim Üyesi | 10 saat | 200 | 20 saat | | Öğretim Görevlisi | 12 saat | 160 | 20 saat | | Araştırma Görevlisi (ders görevli) | 12 saat | 160 | 10 saat | Son satırın açıklaması şu: Kanun, uygulamalı birimlerde çalışan öğretim görevlileri ile araştırma görevlilerine talepleri üzerine ders görevi verilebileceğini söyler. Bu durumda haftada 12 saati aşan dersleri için, haftada 10 saate kadar, öğretim görevlisi göstergesi üzerinden ek ders ödenir. Araç "Araştırma Görevlisi (ders görevli)" unvanında bu kuralı uygular. ## Ek ders ücreti nasıl hesaplanır? Saat ücretinin formülü 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 11. maddesindedir: **Saat ücreti = ek ders göstergesi × memur aylık katsayısı** Katsayı her altı ayda bir Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın genelgesiyle belirlenir. Araçtaki varsayılan değer güncel dönemin katsayısıdır, ama alanı kendin değiştirebilirsin. Geçmiş bir ayın ödemesini kontrol ediyorsan o dönemin katsayısını yaz. Aynı madde bazı saatlerin yüzde 60 fazlasıyla ödenmesini öngörür: normal çalışma günlerinde mesai bitiminden ve saat 17.00'den sonra başlayan gece öğretimi, hafta tatilinde verilen dersler ve yarıyıl ya da yaz tatilinde yapılan öğretim. Araçta ikinci öğretim sütunlarına yazdığın saatler bu zamlı ücretle hesaplanır. ## Haftalık hesapta hangi sıra izlenir? Araç her haftayı ayrı ayrı hesaplar, çünkü yasal sınırlar haftalıktır. Bir haftanın hesabı şu sırayla yapılır: 1. **Diğer faaliyetlerin sınırı.** Uygulama, laboratuvar, tez, seminer, proje gibi teorik ders dışındaki faaliyetlerin haftada en çok 10 saati hem zorunlu yükte hem ek derste sayılır. Örgün öğretimdeki faaliyetler önce sayılır, kalan hak ikinci öğretime geçer. Bu sınırı aşan saatler hiç sayılmaz ve çizelgede "ödenmeyen" sütununa düşer. 2. **Zorunlu yükün doldurulması.** Kanuna göre ders yükü önce normal örgün öğretimdeki ders ve faaliyetlerle doldurulur. Örgün saatler yükü doldurmaya yetmezse kalanı ikinci öğretim saatlerinden düşülür. 3. **Üst sınırlar.** Yükten artan örgün saatler haftada en çok 20 saate kadar (araştırma görevlisinde 10), ikinci öğretim saatleri haftada en çok 10 saate kadar ek ders olarak ödenir. Fazlası ödenmez. 4. **Eksik yük.** Haftanın toplam saati zorunlu yükü doldurmuyorsa o hafta ek ders oluşmaz; araç eksik kalan saati ayrıca yazar. Faaliyetlerin kaç ders saatine karşılık geldiğini Yükseköğretim Kurulu belirler ve üniversiteler bunu kendi esaslarında ayrıntılandırır. Örneğin bir laboratuvar saatinin ya da bir tez öğrencisinin kaç saat sayılacağı üniversiteden üniversiteye farklı yazılabilir. Araç bu çevirmeyi senin yerine yapmaz; "diğer" sütunlarına ders saatine çevrilmiş değeri yazmanı bekler. ## Doktor Öğretim Üyesi için dört haftalık örnek ek ders hesabı Bir Doktor Öğretim Üyesi her hafta örgün öğretimde 16 saat, ikinci öğretimde 4 saat teorik ders veriyor. Katsayıyı örnek için 1,5 alalım. | Adım | Hesap | Sonuç | | --- | --- | --- | | Zorunlu yük | 16 örgün saatten 10 saat düşülür | 10 saat | | Örgün ek ders | 16 − 10 | haftada 6 saat | | İkinci öğretim ek ders | 4 saat (10 saat sınırının altında) | haftada 4 saat | | Saat ücreti | 200 × 1,5 | 300 ₺ | | Zamlı saat ücreti | 300 × 1,6 | 480 ₺ | | Aylık ek ders | 4 × 6 × 300 + 4 × 4 × 480 | 14.880 ₺ | Aynı ay bir dersin yarıyıl sonu sınavına 120 öğrenci kayıtlıysa sınav ücreti eklenir: 120 öğrenci üç 50'lik dilime denk gelir (küsur tama tamamlanır), 3 × 300 × 1,5 = 1.350 ₺. Brüt toplam 16.230 ₺ olur. Gelir vergisi oranı %15 ise vergi 2.434,50 ₺, damga vergisi (binde 7,59) 123,19 ₺, net tutar 13.672,31 ₺ çıkar. Bu tutar örnek katsayıyla hesaplandı; kendi hesabında güncel katsayıyı kullan. ## Sınav ücreti nasıl hesaplanır? 2914 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre dersi veren öğretim elemanına, her ders için ayrı ayrı, yarıyıl sonu ve yıl sonu sınavlarında her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamının katsayıyla çarpımı kadar sınav ücreti ödenir. Hesapta üç kural var: - Öğrenci sayısı 50'lik dilimlere bölünür ve küsur tama tamamlanır: 51 öğrenci iki dilim, 101 öğrenci üç dilimdir. - 500 öğrenciden fazlası hesaba katılmaz, yani bir ders için en çok on dilim ödenir. - Ara sınavlar ve bütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez. Sınav ücretinin hangi ayın bordrosuna gireceği üniversitenin tahakkuk takvimine bağlıdır. Araçta sınav ücretini, ödendiği ayın çizelgesine eklemen yeterli. ## Yarıyıl ve yaz tatilinde verilen dersler Yaz okulunda ya da yarıyıl tatilinde verilen derslerde kanun iki farklı kural koyar: ders yükü dikkate alınmaz ve bütün saatler yüzde 60 fazlasıyla ödenir. Araçta "yarıyıl ya da yaz tatilinde verilen ders" seçeneğini açtığında zorunlu yük sıfırlanır ve bütün saatler zamlı sütuna geçer. Bu dönem için haftalık üst sınırı kanunun bu maddesi ayrıca belirlemediğinden araç üst sınır uygulamaz; üniversitenin yaz okulu yönetmeliğinde bir sınır varsa saatleri ona göre gir. ## Çizelgede neler bulunur? İnen A4 çizelgede şunlar yer alır: - Başlık: T.C., üniversite, fakülte, bölüm, akademik yıl ve yarıyıl, "ÖĞRETİM ELEMANI EK DERS ÇİZELGESİ". - Öğretim elemanının adı, unvanı, ay, haftalık zorunlu yük ve ek ders göstergesi. - Hafta hafta tablo: örgün teorik, örgün diğer, ikinci öğretim teorik, ikinci öğretim diğer, zorunlu yükten düşülen, örgün ek ders, %60 zamlı ek ders ve ödenmeyen saatler; en altta toplam satırı. - Sınırı aşan, sayılmayan ya da eksik kalan saatler için açıklama maddeleri. - Varsa sınav ücreti tablosu (ders, öğrenci, sayılan öğrenci, 50'lik dilim, tutar). - İstersen ücret özeti: saat ücreti, zamlı saat ücreti, brüt, gelir vergisi, damga vergisi ve net. - "Derslerin haftalık ders programında yer aldığını ve fiilen yapıldığını beyan ederim" cümlesi ve öğretim elemanı, bölüm başkanı, dekan ya da müdür imza yerleri. Ücret özetini bölüme vermek istemiyorsan "ücret özetini çizelgeye yaz" seçeneğini kapat; çizelgede yalnız saatler kalır. ## Ek ders hesabında sık yapılan hatalar - **Yükü ikinci öğretimden düşmek.** Kanun yükün önce örgün öğretimden doldurulmasını ister. İkinci öğretim saatleri zamlı ödendiği için sırayı ters kurmak hesabı şişirir. - **Faaliyetleri sınırsız saymak.** Tez, seminer ve uygulama saatlerinin haftada 10 saati aşan kısmı ne yükte ne ek derste sayılır. - **Yarım haftaları tam hafta saymak.** Ayın ilk ve son haftası birkaç günden oluşabilir. Bu haftalarda verdiğin dersleri gerçekte yaptığın saat kadar yaz; zorunlu yükün nasıl uygulanacağını tahakkuk biriminden sor ve gerekirse o haftanın yükünü elle değiştir. - **Ara sınav için sınav ücreti yazmak.** Ara sınav ve bütünleme için sınav ücreti ödenmez. ## Sıkça sorulan sorular ### Öğretim üyesinin ders yükü haftada kaç saattir? 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre öğretim üyesi haftada en az 10 saat, öğretim görevlisi en az 12 saat ders verir. Bu saatin üstü ek derstir. ### Haftada en çok kaç saat ek ders ödenir? Örgün öğretimde haftada en çok 20 saat, ikinci öğretimde en çok 10 saat. Uygulamalı birimlerde ders görevi verilen araştırma görevlileri ve öğretim görevlileri için 12 saati aşan derste sınır 10 saattir. ### İkinci öğretim dersleri neden daha yüksek ödenir? Saat 17.00'den sonra başlayan gece öğretimi, hafta tatili ve yarıyıl ya da yaz tatilinde yapılan öğretim yüzde 60 fazlasıyla ödenir. İkinci öğretim dersleri çoğunlukla bu saatlerde verildiği için zamlı hesaplanır. ### Tez danışmanlığı ek derse girer mi? Teorik ders dışındaki faaliyetler (tez, seminer, uygulama) Yükseköğretim Kurulu'nun belirlediği karşılıklarla ders saatine çevrilir ve haftada en çok 10 saati sayılır. Bir tez öğrencisinin kaç saat sayılacağını üniversitenin esaslarından öğren. ### Hesaplanan net tutar bordroyla neden tutmayabilir? Gelir vergisi oranı yıl içindeki kümülatif matrahına göre değişir; yıl ortasında %15'ten bir üst dilime geçebilirsin. Ayrıca bazı kesintiler ve üniversitenin uygulamaları hesaba girmemiş olabilir. Araç tahmini bir tutar verir. ### MEB'de çalışan öğretmenler bu aracı kullanabilir mi? Hayır. Okullardaki öğretmenlerin ek dersi farklı göstergelerle ve farklı bir karara göre hesaplanır. Onlar için [ek ders ücreti](https://hesapo.com/ek-ders-ucreti/) aracı var. ## Kaynaklar - 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, m.36 ([mevzuat.gov.tr metni](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2547.pdf)) - 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, m.11 ([mevzuat.gov.tr metni](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2914.pdf)) - Hazine ve Maliye Bakanlığı memur maaş katsayısı genelgeleri (güncel dönem katsayısı). > **Uyarı:** Hesap kanundaki genel kuralları izler. Faaliyetlerin ders saati karşılığı, yarım haftaların hesabı ve kesin tutar üniversitenin kendi esaslarına bağlıdır; ödemeden önce tahakkuk birimiyle teyit et. Sınav dönemi için [sınav programı ve gözetmen dağılımı](https://hesapo.com/sinav-programi-ve-gozetmen-dagilimi/), [sınav yoklama tutanağı](https://hesapo.com/sinav-yoklama-tutanagi/) ve [sınav evrakı teslim tutanağı](https://hesapo.com/sinav-evraki-teslim-tutanagi/) araçlarına; diğer üniversite araçları için [üniversite](https://hesapo.com/universite/) sayfasına bakabilirsin. --- Bu metin https://hesapo.com/ogretim-elemani-ek-ders-hesaplama/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.