# Norm Kadro Hesaplama

> Şube sayısı ve haftalık ders saatlerinden okulun branş öğretmeni normunu yönetmeliğe göre hesaplayın; sınıf, okul öncesi ve rehber öğretmen normu, fazla ve ihtiyaç.

- Adres: https://hesapo.com/norm-kadro-hesaplama/
- Kategori: [Öğretmen](https://hesapo.com/kategori/ogretmen/)
- Son güncelleme: 2026-10-09

Şube sayısından alanın haftalık ders yüküne, yükten norma geçişi, 21 saat ve artan 15 saat kuralını, yönetici derslerinin düşülmesini, rehber ve sınıf öğretmeni normunu aşağıda bir örnek okulla adım adım anlattık.

**Kısaca**

- Norm kadro alanların haftalık ders yüküne göre bulunur: her dersin haftalık saati şube sayısıyla çarpılır, aynı alandaki dersler toplanır.
- Genel alanda yük 6 saatten azsa norm 0, 6-30 saatse 1, 31-41 saatse 2'dir; sonrasında her 21 saate 1, kalan 15 saate bir norm daha verilir.
- Okul müdürü ve müdür yardımcılarının girdiği ders saatleri ilgili alanın yükünden düşülür (m.22/6); bu düşüş alanın normunu azaltabilir.
- Rehber öğretmen normu ilkokulda 300, ortaokul ve lisede 150 öğrenciden başlar; kesin norm MEBBİS norm modülünde belirlenir.

Bu araç okulunun öğretmen norm kadrosunu yönetmelikteki kurallarla hesaplar. Her sınıf seviyesinde kaç şube ve kaç öğrenci olduğunu yazarsın; araç haftalık ders çizelgesinden her dersin saatini alır, şube sayısıyla çarpar, dersleri alanlarına göre toplar ve her alanın ders yükünden kaç öğretmen normu çıktığını bulur. Sınıf öğretmeni, okul öncesi öğretmeni ve rehber öğretmen normunu da ayrıca hesaplar. Alan başına mevcut öğretmen sayısını girersen hangi alanda norm fazlası, hangisinde ihtiyaç olduğu tek tabloda görünür. Çizelge PDF ya da Word olarak, alan normları formüllü Excel olarak iner.

Hesabın dayanağı Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik'tir (Bakanlar Kurulu Kararı 16/6/2014-2014/6459, Resmî Gazete 18/6/2014-29034). Yönetmelik 2016, 2017, 2019, 2021 ve 2022 yıllarında değişti; araç son değişikliklerin işlendiği metni esas alır. Kesin norm il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinin onayıyla, MEBBİS norm modülünde belirlenir. Bu sayfadaki hesap okulunun kendi kontrol hesabıdır: modüldeki sayıyı anlamana, itiraz edeceğin bir yanlışı yakalamana ve yıl başında ihtiyacını önceden görmene yarar.

## Norm kadro nasıl hesaplanır?

1. Okul bilgilerini yaz, kademeyi seç. Lisedeysen okul türünü de seç; ders saatleri türe göre değişir.
2. Her sınıf seviyesi için şube ve öğrenci sayısını gir.
3. "Haftalık ders çizelgesinden" seçeneği açık kalsın; araç zorunlu dersleri kendisi ekler.
4. Çizelgede olmayan dersleri (seçmeli dersler, meslek dersleri, lisede din kültürü) ek ders satırı olarak yaz: alan, ders adı, haftalık saat ve kaç şubede okutulduğu.
5. Alan ayarlarında okul müdürü ve müdür yardımcılarının o alanda girdiği ders saatini, alanın atölye ya da laboratuvar alanı olup olmadığını ve şu an normda kaç öğretmen olduğunu yaz.
6. İlkokulsan şubelerin ayrı mı, birleştirilmiş mi olduğunu; ana sınıfın varsa grupların öğrenci sayılarını; okul yatılıysa bunu işaretle.
7. Önizlemeden sonucu kontrol et, indir.

## Ders yükü nasıl bulunur?

Yönetmelik ders yükünü şöyle tanımlar: şube ya da grupların bulunduğu sınıflara göre öğretim programlarında gösterilen ders saatlerinin haftalık sayısı. Pratikte her ders için "haftalık saat × o seviyedeki şube sayısı" hesaplanır ve aynı alandaki derslerin sonuçları toplanır. Alan içinde aylık karşılığı okutulması gereken dersler birlikte dikkate alınır (m.22/1-c-1).

Araç ders saatlerini Talim ve Terbiye Kurulunun haftalık ders çizelgelerinden alır: ilkokul ve ortaokulda 23.09.2026 tarihli ve 115 sayılı karar, Anadolu, fen ve sosyal bilimler liselerinde 09.05.2025 tarihli ve 05 sayılı karar, Anadolu imam hatip lisesinde 23.07.2025 tarihli ve 26 sayılı karar. Her dersi bir alana bağlar:

- İlkokulda Türkçe, matematik, hayat bilgisi, fen ve sosyal bilgiler gibi sınıf öğretmeninin okuttuğu dersler branş yükü sayılmaz; bu derslerin normu sınıf öğretmeni normudur. İngilizce ve din kültürü branş alanına yazılır.
- Ortaokulda İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sosyal Bilgiler alanına eklenir.
- Lisede İnkılap Tarihi Tarih alanına; mantık, psikoloji ve sosyoloji Felsefe alanına yazılır.
- Sosyal bilimler, imam hatip ve mesleki ve teknik Anadolu liselerinde beden eğitimi, görsel sanatlar ve müzik tek ders olarak okutulur. Araç bu saatleri Beden Eğitimi ve Spor alanına yazar; öğrencilerin hangi dersi seçtiğine göre ek satırla düzeltmen gerekir.

Lisede din kültürü, sağlık bilgisi, seçmeli dersler ve meslek dersleri çizelge verisinde yoktur. Okulunun haftalık programından bu saatleri ek satır olarak girmezsen o alanların yükü eksik çıkar.

## Genel bilgi dersleri öğretmen normu (m.18)

Yönetmeliğin 18. maddesinin birinci fıkrası genel bilgi ve meslek dersleri öğretmeni normunu toplam ders yüküne göre verir:

| Alanın haftalık ders yükü | Norm |
| --- | --- |
| 6 saatten az | 0 |
| 6–31 saate kadar | 1 |
| 31–42 saate kadar | 2 |
| 42 saatten fazla | Her 21 saat için 1 |
| Bu hesaptan artan yük en az 15 saat | +1 |

"6–31 saate kadar" ifadesini araç 6 saat dahil, 31 saat hariç diye okur: 30 saatlik yük 1 norm, 31 saatlik yük 2 norm verir. Bir sonraki bant da aynı sayıdan başladığı için bu okuma tablonun kendi devamıyla uyumludur. 42 saatten sonra yük 21'e bölünür; bölümün tam kısmı kadar norm verilir, kalan 15 saat ya da daha fazlaysa bir norm daha eklenir. Örneğin 56 saat 2 norm (21 × 2 = 42, kalan 14), 57 saat 3 norm verir (kalan 15).

## Atölye ve laboratuvar öğretmen normu (m.19)

Mesleki eğitimde atölye ve laboratuvar dersleri ayrı bir bantla hesaplanır. İşletmelerde meslek eğitimi dersi de bu yüke dahildir.

| Toplam ders yükü | Norm |
| --- | --- |
| 15 saatten az | 0 |
| 15–41 saate kadar | 1 |
| 41–81 saate kadar | 2 |
| 81–121 saate kadar | 3 |
| 121–161 saate kadar | 4 |
| 161–201 saate kadar | 5 |
| 201 saatten fazla | Her 40 saat için 1 |
| Bu hesaptan artan yük en az 20 saat | +1 |

Araçta bir alanı atölye alanı olarak işaretlersen o alan bu bantla hesaplanır. Mesleki ve teknik eğitimde alan derslerinin yükü sınıftaki ders saatinin grup sayısıyla çarpımıdır; şubeler 9. sınıfta öğrenci sayısına göre en çok üç, 10–12. sınıflarda en çok dört gruba bölünür (m.22/1-ç). Grup yükünü hesaplayıp ek satır olarak girmelisin.

## Sınıf öğretmeni ve okul öncesi normu

İlkokulda öğrenci sayısı 10'dan az olmamak şartıyla açılan her şube için 1 sınıf öğretmeni normu verilir (m.16/1). Araç her seviyede şube sayısını ve öğrenci sayısını alır; şube başına ortalama 10'un altına düşerse 10 öğrenciye 1 şube hesabıyla sayar. Birleştirilmiş sınıf uygulayan okullarda norm toplam öğrenci sayısına bağlıdır:

| Öğrenci sayısı | Tek derslikli okul | İki ve daha fazla derslikli okul |
| --- | --- | --- |
| 10–21'e kadar | 1 | 1 |
| 21–41'e kadar | 2 | 2 |
| 41 ve daha fazlası | 2 | 3 |

Nüfusu az ve dağınık köylerdeki ilkokullara öğrenci sayısına bakılmaksızın 1 sınıf öğretmeni normu verilir (m.16/5); araçta "köy" seçeneği bunu uygular.

Okul öncesinde anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıflarında öğrenci sayısı 10'dan az ve 20'den fazla olmayan her grup için 1 öğretmen normu verilir (m.15/1). Nüfusu az ve dağınık köylerde alt sınır 5'tir (m.15/3). Araç her grubun öğrenci sayısını ayrı alır; 20'yi aşan bir grup norm almaz ve araç bunu bölünmesi gereken grup olarak not eder.

## Rehber öğretmen normu (m.21)

Okul rehberlik servislerine norm öğrenci sayısına göre verilir (m.21/2). İlkokulda 300, ortaokul, imam hatip ortaokulu ve anaokulunda 150, ortaöğretim kurumlarında 150 ve daha fazla öğrencisi olan okula 1 rehber öğretmen normu verilir. Yatılı ya da pansiyonlu okullara öğrenci sayısına bakılmaz, her birine 1 norm verilir. Öğrenci sayısı 500'e ve 500'ün katlarına ulaştığında her defasında 1 norm daha eklenir (m.21/3). Özel eğitim kurumlarında eşikler 25 ve 100'dür; araç bu kurumları hesaplamaz.

Araç rehberlik normunu bütün sınıfların ve ana sınıfı gruplarının toplam öğrencisiyle hesaplar. 480 öğrencili bir ortaokulda 1, 500 öğrencili bir lisede 2, 1000 öğrencili bir lisede 3 norm çıkar. Maddeye ilişkin Danıştay yürütmeyi durdurma kararları vardır: bağımsız anaokullarına yer verilmemesi ve özel eğitim kurumlarında ikinci ve sonraki normun ölçütü yönünden. Bağımsız anaokulundaysan ilçenin uygulamasını sor.

## Yönetici dersleri neden düşülür?

Okul müdürü ve müdür yardımcıları da derse girer. Yönetmelik alanlara göre öğretmen normlarını, yöneticilerin girdiği ders saatleri ilgili alanın ders yükünden düşülerek belirler (m.22/6). Bir müdür yardımcısı haftada 6 saat matematik okutuyorsa matematik alanının yükü 6 saat azalır. Araçta bu saati alan ayarlarına yazarsın; belgede ders yükü, yönetici dersi ve net yük ayrı sütunlarda görünür.

## Örnek hesap, 16 şubeli ortaokul

Her seviyede 4 şube olan, toplam 480 öğrencili bir ortaokul düşün. Çizelgeye göre:

| Alan | Hesap | Yük | Norm |
| --- | --- | --- | --- |
| Matematik | 5 saat × 16 şube | 80 | 4 |
| Türkçe | (6 + 6 + 5 + 5) × 4 | 88 | 4 |
| Sosyal Bilgiler | 3 × 4 × 3 + 2 × 4 | 44 | 2 |
| Müzik | 1 × 16 | 16 | 1 |
| Rehberlik | 480 öğrenci |  | 1 |

Matematikte 80 saat 21'e bölünür: 3 norm, kalan 17 saat 15'ten fazla olduğu için bir norm daha, toplam 4. Türkçede 88 saat 4 norm verir, kalan 4 saat ek norm getirmez. Sosyal Bilgilerde 5, 6 ve 7. sınıfların 3'er saati ile 8. sınıfın 2 saatlik İnkılap Tarihi toplanır; 44 saat 2 norm, kalan 2.

Müdür yardımcısı 6 saat matematik okutursa net yük 74 saate iner: 3 norm, kalan 11 saat. Bu durumda matematik normu 4'ten 3'e düşer. Okulda 4 matematik öğretmeni varsa araç bu alanda 1 norm fazlası gösterir.

## Mevcut öğretmen, norm fazlası ve ihtiyaç

Alan ayarlarına her alanda normda görünen öğretmen sayısını yazarsan araç "mevcut − norm" farkını hesaplar. Fark artıysa norm fazlası, eksiyse ihtiyaç vardır. Toplam satırı bütün alanlarla sınıf öğretmeni, okul öncesi ve rehberlik normlarını birlikte verir. Yönetmelik, öğretmen sayısının norm sayısından fazla olması hâlinde fazlalığın giderilmesinde ilgili atama ve yer değiştirme yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağını söyler. Norm fazlası öğretmenlerin nereye ve nasıl atanacağı her yıl Bakanlığın yayımladığı takvim ve kılavuzla yürür; bu araç o süreci yürütmez, yalnız sayıyı gösterir.

## Özel bölen yöntemi ne işe yarar?

Yönetmelik bantları yerine bütün genel alanlara tek bir bölen uygulamak istersen yöntemi "Özel bölen" yap. Alt sınırı, bölen saati ve artan saat eşiğini kendin yazarsın. Bu yöntem resmî hesap değildir. Farklı bir kabulle karşılaştırma yapmak, ilçenin yazısında geçen başka bir yöntemi denemek ya da eski yıllarla kıyas yapmak için vardır. Belge bu durumda kullanılan yöntemi notlar bölümüne yazar.

## Hesabın sınırları

- Aynı yerleşim yerindeki okulların aynı alanlardaki ders yükü birlikte dikkate alınır ve normlar en yüksek yükten başlayarak her 21 saate bir verilecek şekilde okullara dağıtılır; artan norm 6 saatten az olmamak şartıyla o alanda normu olmayan okula öncelik verilerek dağıtılır (m.18/2). Araç yalnız senin okulunun yükünü hesaplar; bölgedeki birleştirme ilçenin işidir.
- Yatılı bölge ortaokulları, proje okulları ve özel eğitim kurumları bu birleştirmenin dışındadır.
- Spor ve güzel sanatlar liselerinde bire bir ve grup çalışması gerektiren derslerin ek yükü (m.22/4) araçta otomatik değildir; ek satırla girersin.
- Seçmeli dersler, il ve okul bazında değişen saatler ve kurs, destekleme gibi ek görevler norma girmez ya da çizelgede yoktur.

## Sıkça sorulan sorular

### 31 saatlik ders yükü kaç norm verir?

2 norm verir. "6–31 saate kadar 1" bandı 31'i içermez; 31 saat bir sonraki bandın, yani "31–42 saate kadar 2" bandının başıdır.

### 42 saatten fazla yükte artan saat nasıl değerlendirilir?

Yük 21'e bölünür, tam kısım kadar norm verilir. Kalan 15 saat ya da daha fazlaysa bir norm daha eklenir. 62 saat 3 norm (kalan 20), 63 saat de 3 norm verir (21 × 3).

### Okul müdürünün girdiği dersler norma etki eder mi?

Evet. Yöneticilerin girdiği ders saatleri ilgili alanın yükünden düşülür (m.22/6). Bu yüzden müdür ya da müdür yardımcısının ders saati arttıkça o alanın normu azalabilir.

### Rehber öğretmen normu kaç öğrenciden başlar?

İlkokulda 300, ortaokul, imam hatip ortaokulu, anaokulu ve ortaöğretimde 150 öğrenciden başlar. Yatılı ya da pansiyonlu okula öğrenci sayısına bakılmadan 1 norm verilir. 500 ve katlarında bir norm daha eklenir.

### Araçtaki sonuç MEBBİS'teki normla neden farklı olabilir?

MEBBİS norm modülü aynı yerleşim yerindeki okulları birlikte değerlendirir, e-Okul'daki şube ve grup verisini kullanır ve onaylanmış seçmeli ders saatlerini işler. Araçta seçmeli dersleri, meslek dersi gruplarını ya da yönetici derslerini eksik girersen sonuç farklı çıkar. Farkın nedenini görmek için belgedeki "Ders yükü ayrıntısı" tablosunu modüldeki listeyle karşılaştır.

### Lisede din kültürü dersi neden eklenmiyor?

Araçtaki lise çizelge verisi din kültürü, sağlık bilgisi ve seçmeli dersleri kapsamaz. Bu saatleri okulunun programından ek ders satırı olarak gir.

Kaynaklar: Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik (BKK 16/6/2014-2014/6459, Resmî Gazete 18/6/2014-29034; değişiklikler 2016/9488, 2017/10939, Cumhurbaşkanı Kararı 1241 RG 27/6/2019-30814, 4585 RG 2/10/2021-31616, 5975 RG 18/8/2022-31927) m.15, m.16, m.18, m.19, m.21, m.22 ([mevzuat.gov.tr](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/21.5.20146459.pdf)); Talim ve Terbiye Kurulu haftalık ders çizelgeleri (ilköğretim 23.09.2026/115, lise 09.05.2025/05 ve 23.07.2025/26).

İlgili araçlar: [okul ders programı hazırlama](https://hesapo.com/okul-ders-programi-hazirlama/), [ders saati](https://hesapo.com/ders-saati/), [ek ders ücreti](https://hesapo.com/ek-ders-ucreti/), [öğretmen görev dağılım çizelgesi](https://hesapo.com/ogretmen-gorev-dagilim-cizelgesi/) ve [ek ders puantaj çizelgesi](https://hesapo.com/ek-ders-puantaj-cizelgesi/). Bütün okul belgelerini [öğretmen evrakları](https://hesapo.com/ogretmen-evraklari/) sayfasında bulabilirsin.

---

Bu metin https://hesapo.com/norm-kadro-hesaplama/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.