# İkame Ders Görevlendirme Çizelgesi

> İzinli ya da raporlu öğretmenlerin boş derslerini o saatte boş olan öğretmenlere adil dağıtın; branş ve nöbetçi önceliği, günlük sınır, imzalı çizelge PDF Word.

- Adres: https://hesapo.com/ikame-ders-cizelgesi/
- Kategori: [Öğretmen](https://hesapo.com/kategori/ogretmen/)
- Son güncelleme: 2026-10-09

Boş kalan dersin hangi öğretmene verildiğini belirleyen sırayı, branş ve nöbetçi önceliğini, günlük sınırı ve dönem boyunca dengeyi korumak için önceki görev sayısının nasıl kullanıldığını aşağıda bir örnek günle açıkladık.

İkame ders görevlendirme çizelgesi, izinli, raporlu ya da görevli olduğu için okula gelemeyen öğretmenlerin boş kalan derslerini o saatte boş olan öğretmenlere dağıtır. Araçta önce o günkü öğretmenleri ve her birinin hangi ders saatlerinde derste olduğunu işaretlersin. Gelmeyen öğretmeni seçtiğinde o günkü dersleri boş ders olarak listeye düşer; sınıfı ve dersi yazarsın. Araç her boş dersi, o saatte boş olan ve o gün en az görev almış öğretmene verir; eşitlikte aynı branştaki öğretmeni ve nöbetçi öğretmeni öne alır. Sonuç, okul müdürünün onayına sunulacak imzalı bir çizelge olarak PDF ya da Word biçiminde iner.

Bu çizelge için ulusal bir form yok; görevlendirmeyi okul müdürlüğü yapar ve her okul kendi düzeniyle kayda geçirir. Araçtaki düzen okullarda yaygın olan "ders görevlendirme çizelgesi"nin ortak yapısıdır: tarih, ders saati, sınıf, ders, dersi boş kalan öğretmen, görevlendirilen öğretmen ve imza.

**Kısaca**

- İkame ders çizelgesi, gelmeyen öğretmenlerin boş derslerini o saatte boş olan öğretmenlere dağıtır ve müdür onayına sunar.
- Bu çizelgenin ulusal bir formu yoktur; görevlendirmeyi okul müdürlüğü yapar, çizelgenin düzeni okuldan okula değişir.
- Araç her boş dersi o gün en az görev almış öğretmene verir; eşitlikte aynı branştaki ve nöbetçi öğretmen öne alınır.
- Aylık karşılığı dışında fiilen girilen ikame ders ek ders olarak ödenebilir; ay sonunda ek ders puantajına eklenir.

## İkame çizelgesi nasıl hazırlanır?

1. Günü ve kuralları belirle. Tarihi, okulun günlük ders saati sayısını ve bir öğretmene günde en çok kaç ikame ders verileceğini yaz (varsayılan 2). Aynı branşa öncelik ve "yalnız o gün dersi olan öğretmenler" seçenekleri varsayılan olarak açıktır.
2. Öğretmenleri ekle. Adları ve branşları yapıştırabilirsin. Her öğretmen için o gün derse girdiği saatleri numaralarla işaretle. Nöbetçi öğretmeni, görevlendirme dışında tutulacak öğretmeni (yönetici, yarı zamanlı, hamile gibi; nedeni sorulmaz) ve istersen dönem boyunca aldığı ikame sayısını belirt.
3. Gelmeyen öğretmeni seç. Durumunu (izinli, raporlu, görevli, okulda değil) belirt. O öğretmenin işaretli ders saatleri boş ders satırı olur; her satıra sınıf ve dersi yaz. Listede olmayan biri için elle satır ekleyebilirsin.
4. Dağıtımı kontrol et. Her boş ders için araç bir öğretmen önerir. Seçimi değiştirebilir ya da dersi bilerek boş bırakabilirsin; diğer dersler buna göre yeniden dengelenir.
5. İmza bilgilerini kontrol et ve çizelgeyi indir.

## Dağıtım sırası nasıl işler?

Araç boş dersleri ders saati sırasıyla ele alır. Her ders için adaylar şu koşulları sağlayan öğretmenlerdir:

- O saatte kendi dersi yok.
- O gün izinli ya da raporlu değil, görevlendirme dışında tutulmuyor.
- O gün en az bir dersi var (seçenek açıksa); yani okulda.
- Aynı saatte başka bir sınıfa zaten görevlendirilmedi.
- O gün için belirlenen en çok görev sayısına ulaşmadı.

Adaylar arasında seçim şu sırayla yapılır:

| Sıra | Ölçüt | Neden |
| --- | --- | --- |
| 1 | O gün en az ikame alan | Yük aynı gün içinde dağılır |
| 2 | Boş kalan dersin branşından olan | Ders işlenmeye devam edebilir |
| 3 | Nöbetçi öğretmen | Nöbetçi öğretmenin görevleri arasında boş kalan sınıfla ilgilenmek de var |
| 4 | Dönem boyunca en az ikame alan | Günler arası denge |
| 5 | Liste sırası (ya da kodlu rastgele sıra) | Eşitlikte tutarlı ve tekrarlanabilir sonuç |

Örnek: Matematik öğretmeni Ayşe raporlu; 5/A'da 1. ve 2. saatte, 6/B'de 5. saatte dersi var. 1. saatte boş olan öğretmenlerin hiçbiri henüz görev almadığı için eşitlik var; branş önceliğiyle matematik öğretmeni Burak seçilir. 2. saatte Burak'ın bir görevi olduğu için o gün hiç görev almamış nöbetçi öğretmen Deniz seçilir. 5. saatte Burak ve Deniz birer görev almıştır, o saatte boş olan Türkçe öğretmeni Ceren'in ise hiç görevi yoktur; ders Ceren'e gider. Sonuçta üç ders üç öğretmene dağılır ve kimse iki ikame almaz.

## Önceki ikame sayısı neden önemli?

Bir günlük dağıtım kendi içinde dengelidir, ama her gün aynı öğretmenin boş saati denk geliyorsa dönem sonunda yük birkaç kişide toplanır. "Önceki" alanına öğretmenin bu dönem aldığı ikame sayısını yazarsan araç eşitlikte daha az ikame almış öğretmeni seçer. Sayıları çizelgenin altındaki "Görevlendirme sayıları" tablosundan her gün güncelleyebilirsin.

## Nöbetçi öğretmen ve boş ders

Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.44, nöbetçi öğretmenin görevleri arasında öğretmeni gelmeyen sınıfı okul yönetimine bildirmeyi ve sınıfın düzenini sağlamayı sayar. Bu yüzden nöbetçi öğretmen eşitlikte öne alınır, ama ilk ölçüt her zaman o günkü yük olduğu için nöbetçi öğretmene bütün boş dersler yazılmaz. Okulunda farklı bir kural varsa (örneğin önce nöbetçi öğretmen) seçimi elle değiştirebilirsin.

## İkame dersin ücreti ödenir mi?

Okul müdürünün görevlendirmesiyle fiilen girilen ders, öğretmenin aylık karşılığı dersleri dışında kalıyorsa ek ders olarak ödenebilir. Hangi dersin ek ders sayılacağı MEB Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'a bağlıdır; okulunun tahakkuk birimiyle kontrol et. İkame derslerini ay sonunda [ek ders puantaj çizelgesi](https://hesapo.com/ek-ders-puantaj-cizelgesi/) aracında ilgili öğretmenin satırına elle düzeltme olarak ekleyebilirsin.

## Çizelgede neler yer alır?

- Başlık ve tarih: okul adı, ders yılı, "DERS GÖREVLENDİRME (İKAME) ÇİZELGESİ", tarih ve gün adı.
- Görevde olmayan öğretmenler: ad, branş ve durum (izinli, raporlu, görevli). Raporun ya da iznin nedeni yazılmaz.
- Görevlendirmeler: ders saati, sınıf, ders, dersi boş kalan öğretmen, görevlendirilen öğretmen ve imza sütunu.
- Görevlendirme sayıları: o gün kim kaç derse girdi.
- İmzalar: düzenleyen müdür yardımcısı ve "UYGUNDUR" onayıyla okul müdürü.

İmza sütunu tebellüğ yerine geçer: görevlendirilen öğretmen çizelgeyi imzalayarak görevini öğrendiğini belgeler. İstersen sütunu kapatıp çizelgeyi yalnız öğretmenler odasına asmak için kullanabilirsin.

## Ders saatlerini işaretlerken dikkat edilecekler

Dağıtımın doğruluğu, öğretmenlerin o günkü ders saatlerinin doğru işaretlenmesine bağlı. Birkaç durum sık karışır:

- İkili öğretim yapan okullarda sabahçı ve öğlenci ders saatleri ayrı numaralanır. Aynı gün iki grubun saatleri çakışmasın diye ders saatlerini gün boyunca kesintisiz numaralandır (sabah 1-6, öğleden sonra 7-12 gibi); araç en çok 12 ders saatini kabul eder.
- Blok derslerde (iki saat üst üste aynı sınıf) iki saati de ayrı işaretle. Gelmeyen öğretmenin blok dersi iki ayrı boş ders satırı olur; istersen ikisini aynı öğretmene elle verebilirsin.
- Rehberlik, kulüp ya da nöbet gibi derse girilmeyen görevler ders saati olarak işaretlenmez. Nöbetçi öğretmenin nöbet sırasında derse girmesini istemiyorsan o öğretmeni "görevlendirme dışı" yap.
- Haftalık ders programını [ders programı](https://hesapo.com/ders-programi/) aracında hazırladıysan öğretmenlerin o günkü saatlerini oradan okuyup işaretleyebilirsin.

## Uzun süreli izin ve raporda ne yapılır?

İkame çizelgesi günlük bir çözümdür. Öğretmen birkaç hafta raporlu ya da izinliyse dersleri her gün başka öğretmenlere dağıtmak hem öğrenciler hem öğretmenler için yorucu olur. Bu durumda okul, ilçe millî eğitim müdürlüğünden görevlendirme ya da ücretli öğretmen talep edebilir. Talep sürecinde ve onay gelene kadar araçla günlük dağıtımı yapmaya devam edersin; "önceki" sayılarını güncel tutarsan yük birkaç öğretmende toplanmaz.

## Görevlendirilen öğretmen derste ne yapar?

Branşı aynı olan öğretmen dersi kaldığı yerden sürdürebilir; bu yüzden branş önceliği varsayılan olarak açıktır. Başka branştan bir öğretmen görevlendirildiğinde dersin öğretmeni önceden bir çalışma bıraktıysa o çalışma yaptırılır, bırakmadıysa öğretmen kendi alanından kısa bir etkinlik ya da okuma çalışması yapabilir. Çizelgedeki "Dersi" sütunu görevlendirilen öğretmene hangi dersin yerine girdiğini gösterir; sınıf defterine de bu bilgiyle kayıt düşülür.

## Sıkça sorulan sorular

### Bir öğretmene günde kaç ikame ders verilmeli?

Mevzuatta sayı yok; okul kendisi belirler. Araçta varsayılan sınır 2'dir. Boş öğretmen yetmezse bazı dersler boş kalır ve araç bunu açıkça yazar; sınırı artırabilir ya da dersi elle atayabilirsin.

### O gün dersi olmayan öğretmen neden seçilmiyor?

Dersi olmayan öğretmen o gün okulda değildir. "Yalnız o gün dersi olan öğretmenler" seçeneğini kapatırsan araç bu öğretmenleri de aday sayar.

### Aynı branş önceliğini kapatabilir miyim?

Evet. Kapattığında dağıtım yalnız yük, nöbet ve dönem sayısına göre yapılır. Branş önceliği açıkken bile önce o günkü yük karşılaştırılır.

### Rastgele dağıtım neye yarar?

Liste sırası eşitliklerde hep aynı öğretmeni öne alır. Rastgele seçenekte sıra bir kodla karışır; aynı kod her zaman aynı çizelgeyi verir, kodu değiştirirsen yeni bir dağılım alırsın.

### Öğretmen listesini her gün yeniden girmem gerekir mi?

Hayır. Öğretmen listesi ve ayarlar taslak olarak kalır; ertesi gün yalnız tarihi, ders saatlerini ve gelmeyen öğretmenleri değiştirmen yeter.

Kaynaklar: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.44 (nöbetçi öğretmenin görevleri); Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.91 (nöbet); Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar (ek ders ödemesi).

İlgili araçlar: [nöbet çizelgesi](https://hesapo.com/nobet-cizelgesi/), [ders programı](https://hesapo.com/ders-programi/), [ek ders puantaj çizelgesi](https://hesapo.com/ek-ders-puantaj-cizelgesi/), [ek ders ücreti](https://hesapo.com/ek-ders-ucreti/) ve [tebliğ-tebellüğ belgesi](https://hesapo.com/teblig-tebellug-belgesi/). Kademene göre bütün belgeler [ilkokul](https://hesapo.com/ilkokul/), [ortaokul](https://hesapo.com/ortaokul/) ve [lise](https://hesapo.com/lise/) sayfalarında.

---

Bu metin https://hesapo.com/ikame-ders-cizelgesi/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.
