# İç Verim Oranı Hesaplama

> Bir yatırımın dönemsel nakit akışlarına göre iç verim oranını (IRR) hesaplayın; net bugünkü değeri sıfırlayan getiri oranını bulun.

- Adres: https://hesapo.com/ic-verim-orani/
- Kategori: [Finansal](https://hesapo.com/kategori/finansal/)
- Son güncelleme: 2026-10-13

IRR formülünü, deneme yoluyla nasıl çözüldüğünü ve sonucu kabul ya da ret kararına nasıl çevireceğinizi örnek bir nakit akışıyla aşağıda açıkladık. Yöntemin NPV'ye göre sınırlamalarına da değindik.

> **Uyarı:** Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerdeki nakit akışları varsayımsaldır; gerçek getiriler belirsizdir ve garanti edilmez. Güncel faiz ve getiri oranları için bankanın, TCMB'nin ve aracı kurumunun verilerine bak.

Bir yatırımın dönemsel nakit akışlarını yazdığında bu araç, net bugünkü değeri (NPV) sıfıra eşitleyen iskonto oranını, yani yatırımın kendi içinde ürettiği yıllık bileşik getiriyi (IRR) bulur. Aşağıda IRR formülünü, hesabın adımlarını, örnekleri, NPV ile farkını ve çoklu IRR gibi tuzakları anlattım.

**Kısaca**

- IRR, nakit akışlarının net bugünkü değerini (NPV) sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır; yatırımın kendi ürettiği bileşik getiridir.
- 1.000 TL yatırıp 4 yıl boyunca yılda 400 TL geri alırsan IRR yaklaşık %21,86'dır; toplamdaki %60 kazanç yıllık getiri değildir.
- IRR alternatif getiriden ya da sermaye maliyetinden yüksekse proje değer üretir; kazancı TL olarak NPV gösterir.
- Akışlarda işaret birden çok kez değişirse birden fazla IRR çıkabilir; aylık akışlarda bulunan oran yıllık değil aylıktır.

## İç verim oranı (IRR) nedir?

İç verim oranı (IRR), bir yatırımın nakit akışlarının net bugünkü değerini (NPV) sıfıra eşitleyen iskonto orandır. Başka bir deyişle, yatırımın kendi içinde ürettiği yıllık bileşik getiri oranıdır. Bir projenin IRR'si alternatif getiri oranından (ya da sermaye maliyetinden) yüksekse proje cazip sayılır. IRR sayesinde farklı büyüklük ve sürelerdeki yatırımları tek bir yüzdeyle karşılaştırabilirsin.

İç verim oranına yatırım kararlarında, proje değerlemede, kira getirisi hesabında ve işletme yatırımlarını karşılaştırırken sık başvurulur. Bir daire alıp kiraya vermek, bir makineye yatırım yapmak ya da ticari bir projeyi finanse etmek gibi, başta para çıkan ve sonraki dönemlerde para giren her durumda IRR hesaplanabilir.

## IRR formülü nedir?

IRR, aşağıdaki denklemi sağlayan r oranıdır. CFₜ, t dönemindeki net nakit akışıdır (t = 0 başlangıç yatırımı, genelde negatif):

```
NPV = Σ CFₜ / (1 + r)^t = 0   (t = 0, 1, 2, …, n)
NPV(r) = CF₀ + CF₁/(1+r) + CF₂/(1+r)² + … + CFₙ/(1+r)ⁿ
```

Bu denklem genellikle cebirle doğrudan çözülemez. Oranı sayısal yöntemlerle bulmak gerekir: bu araç ikiye bölme (bisection) yöntemiyle NPV'yi sıfırlayan oranı adım adım daraltır.

## IRR nasıl hesaplanır?

1. Başlangıç yatırımını t = 0 anındaki negatif nakit akışı olarak yaz.
2. Sonraki her dönemin net nakit girişini (gelir eksi gider) sırayla ekle.
3. Dönemlerin eşit uzunlukta olduğundan emin ol (hepsi yıl ya da hepsi ay).
4. Akışları araca virgül, boşluk, noktalı virgül ya da satır sonuyla ayırarak gir.
5. Araç NPV'yi sıfır yapan oranı ikiye bölme yöntemiyle arar ve yüzde olarak verir.
6. Bulunan oranı alternatif getiri oranınla (mevduat, tahvil getirisi, sermaye maliyeti) karşılaştır.

Elinde hesap makinesi varsa aynı sonucu deneme yanılmayla da bulabilirsin: bir oran seç ve NPV'yi hesapla. NPV pozitifse oranı artır, negatifse azalt; sonuç sıfıra yaklaşana kadar tekrarla. Araç bu aramayı kendisi ve çok hassas biçimde yapar.

## Örnek IRR hesaplama

Varsayımsal örnek: başta 1.000 TL yatırıp sonraki 4 dönemde her yıl 400 TL geri alıyorsan nakit akışları −1.000, 400, 400, 400, 400 olur:

```
−1.000 + 400/(1+r) + 400/(1+r)² + 400/(1+r)³ + 400/(1+r)⁴ = 0
Çözüm: r ≈ %21,86
Kontrol: r = %10 için NPV ≈ +267,95 TL (pozitif); r = %25 için NPV ≈ −55,36 TL (negatif)
```

Yani bu yatırım yıllık yaklaşık yüzde 21,86 bileşik getiri üretir. Alternatif getirin bunun altındaysa yatırım değer üretiyor demektir. Toplamda 1.600 TL geri alsan da (400 × 4), paranın zaman değeri yüzünden getiri yüzde 60 olmaz; yıllık yüzde 21,86'dır.

İkinci varsayımsal örnekte akışlar eşit değil: −2.000, 500, 700, 900, 1.100. IRR yaklaşık yüzde 18,93 çıkar. Burada getiriyi, son yıllarda gelen daha büyük nakdin ilk yıllarda gelen nakitle nasıl kıyaslandığı belirler. Erken gelen para yeniden değerlendirilebildiği için daha değerlidir.

Üçüncü örnek, tek çıkışlı basit bir durum: −1.000 yatırıp 4 yıl sonra tek seferde 1.500 alıyorsun (−1.000, 0, 0, 0, 1.500). IRR = (1.500 / 1.000)^(1/4) − 1 ≈ yüzde 10,67 olur. Tek giriş ve tek çıkış olduğunda IRR, yıllık bileşik büyüme oranına eşittir; bu oranı doğrudan görmek için [bileşik büyüme hesaplama](https://hesapo.com/bilesik-buyume/) aracına bakabilirsin.

## IRR yorumu: kabul etme ve reddetme kuralı

- IRR > gereken getiri: proje değer üretir, genellikle kabul edilir.
- IRR = gereken getiri: NPV sıfırdır, proje başabaştır.
- IRR < gereken getiri: proje değer yok eder, genellikle reddedilir.

Gereken getiri, projenin riskine denk bir alternatif yatırımın getirisi ya da şirketin sermaye maliyetidir. Bu kıyas sana yatırımın ne kadar verimli olduğunu gösterir; nakit akışlarının seni TL olarak ne kadar zenginleştirdiğini göstermez. TL cinsinden kazanç için NPV'ye de bakman gerekir.

## IRR ile NPV ve diğer ölçütler arasındaki fark

### IRR ve NPV

NPV, belirli bir iskonto oranında yatırımın bugünkü TL kazancını verir; IRR ise NPV'nin sıfır olduğu oranı. İkisi aynı nakit akışına iki farklı yerden bakar. Seçtiğin oranda NPV hesaplamak için [net bugünkü değer hesaplama](https://hesapo.com/net-bugunku-deger/) aracını kullan. İç ve dış iskonto yöntemlerinin farkını görmek istersen [iç ve dış iskonto hesaplama](https://hesapo.com/ic-dis-iskonto/) sayfasına bakabilirsin.

### IRR ve yıllık getiri

Dönemler eşitse IRR dönem başına getiriyi verir. Dönem yılsa yıllık orandır; dönem aysa aylık orandır ve yıllık karşılığı için (1 + aylık IRR)^12 − 1 hesaplanmalıdır.

### IRR ve reel getiri

IRR nominal bir orandır. Enflasyon yüksekse reel kazancı görmek için sonucu [reel getiri hesaplama](https://hesapo.com/reel-getiri/) aracıyla enflasyondan arındırman gerekir.

### Birden fazla IRR sorunu

Nakit akışlarında işaret birden çok kez değişiyorsa (örneğin −, +, −) matematiksel olarak birden çok IRR çıkabilir. Aracın verdiği değer ilk bulunan köktür; böyle bir durumda NPV yöntemine ağırlık vermek daha güvenlidir.

### Gelecek değer bakışı

IRR, nakit akışlarının gelecek değeri ile bugünkü değerini eşitleyen orandır. Paranın zaman değerini kavramak için [parasal değer hesaplama](https://hesapo.com/parasal-deger/) rehberine göz atabilirsin.

## IRR hangi alanlarda kullanılır?

İşletmeler yeni makine, hat ya da şube yatırımlarını IRR ile değerlendirir. Gayrimenkul yatırımcıları kira gelirini ve satış bedelini tek bir yıllık getiri oranında özetlemek için IRR'ye bakar. Girişimciler ve finans ekipleri de farklı büyüklükteki projeleri ortak bir ölçütle sıralamak için aynı yöntemi kullanır. Bireysel yatırımcıysan düzenli ödemeli bir yatırımın gerçek getirisini bu araçla hesaplayabilirsin. Örneğin farklı tarihlerde yaptığın ek yatırımları ve ara temettü gelirlerini tek bir nakit akışı dizisi olarak girdiğinde bileşik getiriyi tek bir yüzdeyle görürsün.

## IRR'nin sınırlamaları nelerdir?

IRR, ara nakit akışlarının aynı orandan yeniden yatırılabildiğini varsayar; IRR'si yüksek projelerde bu varsayım gerçekçi olmayabilir. Büyüklüğü hesaba katmaz: küçük bir projenin yüksek IRR'si, büyük bir projenin daha düşük ama daha çok TL kazandıran IRR'sinden çekici görünebilir. Birbirini dışlayan projelerde IRR sıralaması ile NPV sıralaması çelişebilir; o zaman NPV tercih edilir. Son olarak akışların işareti değiştikçe birden çok IRR çıkabilir. Sonucu doğru yorumlamak için bu sınırları akılda tutmak gerekir.

## IRR hesabında sık yapılan hatalar

- Akışlarda hiç negatif ya da hiç pozitif değer bırakmamak; bu durumda IRR tanımsız olur.
- Farklı uzunlukta dönemleri karıştırmak; her akış eşit aralıklı olmalıdır.
- Başlangıç yatırımını (t = 0) unutmak ya da pozitif girmek.
- Aylık akışlarda çıkan aylık IRR'yi yıllık sanmak.
- Farklı büyüklükteki projeleri yalnızca IRR ile kıyaslamak; mutlak TL kazancını NPV gösterir.
- Ara nakit girişlerinin aynı IRR ile yeniden yatırılabileceği varsayımını gözden kaçırmak.
- Vergi, enflasyon ve masrafları nakit akışlarına eklememek.

## Sıkça sorulan sorular

### IRR mi NPV mi kullanmalıyım?

İkisi birbirini tamamlar. NPV mutlak değer kazancını (TL olarak), IRR ise yüzde cinsinden getiriyi verir. Projeler arasında seçim yaparken NPV genellikle daha güvenilirdir.

### IRR negatif çıkabilir mi?

Evet. Geri dönüşler başlangıç yatırımının altında kalıyorsa IRR negatif olur; bu da yatırımın değer kaybettiğini gösterir.

### İyi bir IRR kaç olmalı?

Tek bir doğru cevap yok. IRR, yatırımın riskine uygun alternatif getiriden ve sermaye maliyetinden yüksek olmalıdır. Güncel mevduat ve tahvil getirilerini bankalardan ve TCMB verilerinden kontrol et.

### Nakit akışları eşit değilse IRR nasıl hesaplanır?

Aynı yöntemle hesaplanır; araca her dönemin akışını ayrı ayrı yazman yeterli. Eşit olmayan akışlarda elle çözmek zordur, bu yüzden sayısal arama gerekir.

### IRR bulunamıyor hatası neden alıyorum?

Akışlarda hem pozitif hem negatif değer yoksa ya da değerler çok uç olduğu için arama aralığında kök bulunamıyorsa bu hata çıkar. Akışları ve işaretleri kontrol et.

### IRR yıllık mı hesaplanır?

IRR dönem uzunluğuna bağlıdır. Dönemler yılsa yıllık, aysa aylık orandır; araç dönem birimini bilmez, yorumu sen yaparsın.

## İç verim oranı hesaplayıcısını nasıl kullanırım?

Nakit akışlarını ilk değer yatırım olacak şekilde araca gir (örneğin −1000, 400, 400, 400, 400); iç verim oranı yüzde olarak görünür. Daha yüksek ya da daha geç gelen nakit gibi farklı senaryoları deneyerek IRR'nin nasıl değiştiğine bak.

> **Uyarı:** Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Gerçek nakit akışları belirsizdir ve getiriler garanti edilmez. Vergi, enflasyon ve masraflar sonuçları etkiler; karar vermeden önce güncel oranları resmî kaynaklardan kontrol et ve bir finans uzmanına danış.

---

Bu metin https://hesapo.com/ic-verim-orani/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.
