# Gün Doğumu Hesaplama > İl veya koordinata göre seçtiğiniz tarihte güneşin doğuş saatini, öğle vaktini, batış saatini ve gün uzunluğunu hesaplayın. - Adres: https://hesapo.com/gun-dogumu/ - Kategori: [Zaman](https://hesapo.com/kategori/zaman/) - Son güncelleme: 2026-10-13 Güneşin doğuş saatini belirleyen formülü, enlem ve boylamın etkisini ve mevsime göre değişimi aşağıda İstanbul örneğiyle açıkladık. Sonucun resmî vakitlerden neden birkaç dakika ayrılabileceğini de okuyabilirsiniz. Bir il ya da koordinat ve tarih seçtiğinde araç o gün güneşin doğuş saatini, öğle vaktini (güneşin en yüksek noktası), batış saatini ve gün uzunluğunu hesaplar. İl listesinden bir şehir seçebilir ya da kendi enlem ve boylamını girebilirsin. Fotoğraf çekerken, yürüyüş ve kamp planlarken, tarımda, sporda ve gökyüzü gözleminde sık sık gereken bilgilerden biri gün doğumu saatidir. **Kısaca** - Gün doğumu, güneşin üst kenarının ufukta göründüğü andır; araç NOAA güneş algoritmasıyla ufuk eşiğini −0,833° alarak hesaplar. - İstanbul'da 2026'da doğuş 21 Haziran'da 05:32, 21 Aralık'ta 08:25'tir; en geç doğuş (08:29) ocak başında görülür. - Boylamdaki her 1° yaklaşık 4 dakika fark yaratır; tek saat dilimi yüzünden doğudaki illerde güneş daha erken doğar. - Şafak gün doğumu değildir: gökyüzü güneş ufkun 18° altındayken aydınlanmaya başlar. İmsak vakti için Diyanet takvimine bak. ## Gün doğumu nedir ve ne zaman gerçekleşir? Gün doğumu, güneşin üst kenarının sabah ufuk çizgisinde görünür hâle geldiği andır. Astronomide bu an, güneş merkezinin ufkun yaklaşık 0,833° altında olduğu zamana karşılık gelir. Bu değerin içinde iki küçük etki var: atmosferin ışığı kırması (güneş ufka değmeden görünür) ve güneş diskinin yarıçapı. Aracın kullandığı ufuk eşiği de budur. Gün doğumu saati her gün değişir, çünkü Dünya'nın ekseni eğiktir ve güneşin gökyüzündeki yolu yıl boyunca kayar. Türkiye'de en erken gün doğumları haziran ortasında, en geçleri ise ocak başında görülür. Aynı gün, doğudaki şehirlerde güneş batıdakilerden önce doğar. ## Gün doğumu saati nasıl hesaplanır? Araç, astronomide yaygın kullanılan ve NOAA güneş algoritması diye bilinen yöntemi uygular. Hesabın ana fikri, seçilen günde güneşin gökyüzündeki konumunu (sapma açısı ve zaman denklemi) bulup ufka ulaştığı andaki saat açısını çözmektir. 1. İl ya da koordinat ve tarih belirlenir; il seçilirse enlem ve boylam il merkezinden alınır. 2. O gün için güneşin sapma açısı (δ) ve zaman denklemi hesaplanır. 3. Güneşin ufuk altındaki hedef yüksekliği (−0,833°) için saat açısı bulunur. 4. Saat açısı boylama göre UTC dakikasına çevrilir; sabah için doğuş, akşam için batış elde edilir. 5. Sonuç, girdiğin saat dilimi farkı (Türkiye için UTC+3) eklenerek yerel saate dönüştürülür. ### Gün doğumu formülü ``` cos(H) = [cos(90° − h) − sin(φ)·sin(δ)] / [cos(φ)·cos(δ)] φ = enlem, δ = güneşin sapma açısı, h = −0,833° H = saat açısı Doğuş ≈ 720 − 4·(boylam + H) − zaman denklemi (UTC dakika) Batış ≈ 720 − 4·(boylam − H) − zaman denklemi (UTC dakika) Gün uzunluğu = Batış − Doğuş ``` ## Örnek: İstanbul'da gün doğumu ve batışı Aşağıdaki değerler aracın varsayılan konumu olan İstanbul için UTC+3 saat dilimiyle hesaplandı. Aracı aynı girdilerle çalıştırırsan dakikası dakikasına aynı sonuçları görürsün. ``` İstanbul, 21 Haziran 2026 (UTC+3) Güneş doğuşu : 05:32 Güneş öğle : 13:06 Güneş batışı : 20:40 Gün uzunluğu : 15 sa 08 dk İstanbul, 21 Aralık 2026 (UTC+3) Güneş doğuşu : 08:25 Güneş öğle : 13:02 Güneş batışı : 17:39 Gün uzunluğu : 9 sa 13 dk ``` Yaz gündönümünde gün yaklaşık 15 saat, kış gündönümünde yaklaşık 9 saat sürüyor; yani İstanbul'da en uzun gün ile en kısa gün arasında yaklaşık 6 saat fark var. Güneş öğle vakti saat 12:00'ye denk gelmez; boylam ve zaman denklemi yüzünden 13:00 civarındadır. Türkiye tek saat dilimi kullandığı için doğudaki illerde güneş daha erken, batıdakilerde daha geç doğar. ### Adım adım doğuş hesabı: İstanbul, 5 Ekim 2026 Formülü rakamlarla izlemek için İstanbul il merkezini (41,0082°K, 28,9784°D) ve 5 Ekim 2026'yı alalım. 1. Doğuş anında güneşin sapma açısı yaklaşık −4,72°, zaman denklemi yaklaşık +11,5 dakikadır. 2. cos(H) = [cos(90,833°) − sin(41,0082°) × sin(−4,72°)] / [cos(41,0082°) × cos(−4,72°)] ≈ 0,0525. Saat açısı H ≈ 86,99° olur. 3. Doğuş (UTC dakika) = 720 − 4 × (28,9784 + 86,99) − 11,5 ≈ 244,6 dakika, yani UTC 04:05. 4. UTC+3 eklenince yerel doğuş 07:05 çıkar. Araç sapma açısını ve zaman denklemini doğuş anına göre yeniden hesaplayıp bu adımları dört kez tekrarlar. Saatler en yakın dakikaya yuvarlanır. Aynı gün batış 18:40, gün uzunluğu 11 sa 35 dk'dır. ### İstanbul'da en erken ve en geç doğuş Araç 2026 yılı için İstanbul'da en erken doğuşu 05:31 olarak verir; bu dakika 12 Haziran ile 17 Haziran arasında görülür. 21 Haziran'da doğuş 05:32'ye dönmüştür. En geç doğuş 08:29'dur ve 1 Ocak ile 9 Ocak 2026 arasında sürer; aynı dakikaya 30 Aralık 2026'da yeniden ulaşılır. Kış gündönümü olan 21 Aralık'ta doğuş 08:25'tir, yani en geç doğuş gündönümünden iki hafta kadar sonra gelir. Bu kaymanın sebebi zaman denklemidir. Aralık ve ocak boyunca güneşin öğle geçişi her gün biraz daha geç bir saate düşer. Gün 21 Aralık'tan sonra uzamaya başlasa da öğle geçişindeki bu gecikme sabahları birkaç gün daha baskın kalır. ### Aynı gün farklı illerde doğuş Araç il merkezleri için iki gündönümünde şu doğuş saatlerini ve gün uzunluklarını verir: - Edirne: 21 Haziran 05:39 (15 sa 12 dk), 21 Aralık 08:37 (9 sa 09 dk) - Antalya: 21 Haziran 05:38 (14 sa 42 dk), 21 Aralık 08:06 (9 sa 38 dk) - Van: 21 Haziran 04:42 (14 sa 51 dk), 21 Aralık 07:20 (9 sa 29 dk) - Hakkari: 21 Haziran 04:44 (14 sa 46 dk), 21 Aralık 07:16 (9 sa 34 dk) Edirne ile Antalya'nın haziran doğuşu neredeyse aynı dakikadadır, ama gün uzunlukları yarım saat farklıdır. Edirne daha kuzeyde olduğu için yazın gün daha uzun, kışın daha kısadır. Van ile Hakkari arasındaki gün uzunluğu farkı da enlemden gelir; Van biraz daha kuzeydedir. ## Enlem, boylam ve tarih gün doğumunu nasıl etkiler? ### Boylam: doğu-batı farkı Boylamdaki her 1° fark, güneş zamanında yaklaşık 4 dakikalık fark yaratır. Türkiye'de doğudaki bir ille batıdaki bir il arasında aynı gün doğuş saati bir saatten fazla farklı olabilir. Örneğin 21 Haziran'da Kars'ta güneş 04:37'de, İstanbul'da 05:32'de doğar; ikisi de UTC+3 diliminde olduğu için fark duvar saatine de yansır. ### Enlem: gün uzunluğu farkı Kuzeye gittikçe yazın gün uzar, kışın kısalır. Ekvatora yakın yerlerde gün uzunluğu yıl boyunca 12 saat civarında kalır. Kutup çevresinde ise yazın güneş hiç batmayabilir. Araç bu durumu tanır: Norveç'in kuzeyinde 69,65°K, 18,96°D koordinatı için 21 Haziran'da "güneş ufkun altına inmiyor" uyarısı verir ve gün uzunluğunu 24 sa 00 dk yazar. ### Tarih: mevsim etkisi En erken gün doğumu yaz gündönümüne yakın, en geç gün doğumu kış gündönümünden birkaç hafta sonra görülür. Gün uzunluğu ise 21 Haziran civarında en uzun, 21 Aralık civarında en kısadır. Bu iki uç arasında gün uzunluğu her gün birkaç dakikalık adımlarla değişir. ### Saat dilimi ve yaz saati Araç sonucu girdiğin UTC farkına göre yazar. Türkiye için +3 kullan. Yaz saati uygulanan bir ülke için hesap yapıyorsan o tarihte geçerli ofseti (örneğin Almanya için yazın +2) kendin girmelisin; araç yaz saatinin başladığı ve bittiği tarihleri kendiliğinden bilmez. > **Uyarı:** Hesap astronomiktir (NOAA güneş algoritması, ufuk −0,833°); deniz seviyesi ve standart atmosfer varsayılır. Yükseklik, çevredeki dağlar ve hava koşulları gerçek görünür doğuşu birkaç dakika kaydırabilir. Sonuçlar yaklaşıktır. Namaz ve imsak vakitleri için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın (namazvakitleri.diyanet.gov.tr) resmî takvimini, meteorolojik bilgi için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nü esas al. ## Gün doğumu saati nerelerde işine yarar? Işığa bağlı her işte plan gün doğumu saatinden başlar. Doğa fotoğrafçıları sabahın yumuşak ışığını yakalamak için güneş doğmadan çekim noktasında olmak ister. Dağcılar ve yürüyüşçüler zirve yürüyüşüne ışıkla birlikte başlar; tarım ve sulama planı yapanlar günün serin saatlerini gün doğumuna göre belirler. Gün uzunluğu da güneş enerjisi planlamasında ve bahçe düzeninde güneşlenme süresini kabaca tahmin etmeye yarar. Plan yaparken hesaplanan doğuş saatinin, çevredeki engeller yüzünden ışığın sana ulaştığı saatle aynı olmayabileceğini hesaba kat. Vadideki bir noktada güneş doğduktan sonra da dağın üstüne çıkana kadar bir süre görünmeyebilir; araç bu farkı hesaplamaz. ## Gün doğumu hesaplarken sık yapılan hatalar - Saat dilimi alanını unutmak. Türkiye için +3 girilmezse sonuç yanlış saat diliminde yazılır. - Özel koordinatta kuzey/güney ve doğu/batı işaretini karıştırmak. Güney ve batı değerleri eksi işaretle girilir. - İl seçiliyken elle girilen koordinatın kullanılacağını sanmak. İl seçilirse enlem ve boylam yok sayılır; kendi koordinatın için "Özel koordinat"ı seç. - Görünür doğuşu aydınlığın başlangıcı sanmak. Gökyüzü güneş doğmadan aydınlanmaya başlar; bu evre için [şafak](https://hesapo.com/safak/) aracına bak. - Hesabı resmî namaz vaktiyle birebir eşitlemek. Resmî vakitler farklı kabullere dayanabilir. ## Sıkça sorulan sorular ### Güneş öğle vakti ne demektir? Güneşin gökyüzünde en yüksek noktaya ulaştığı andır. Gün doğumu ile batışın tam ortasına denk gelir ve saat 12:00 olmak zorunda değildir; İstanbul'da yaz gündönümünde 13:06'dır. ### Gün doğumu ile şafak aynı şey mi? Hayır. Şafak, güneş doğmadan önce gökyüzünün aydınlanmaya başladığı evredir ve güneş ufkun yaklaşık 18° altındayken başlar. Gün doğumu ise güneşin ufukta göründüğü andır. Şafak için ayrı bir araç var. ### Gün batımı ve gün uzunluğu da hesaplanıyor mu? Evet. Aynı hesapta batış saati, öğle vakti ve gün uzunluğu da verilir. Batışa odaklanan görünüm için [gün batımı](https://hesapo.com/gun-batimi/) aracını kullanabilirsin. ### Neden bazı yerlerde güneş hiç doğmuyor veya batmıyor? Kutup çevresinde Dünya'nın eksen eğikliği yüzünden yazın güneş ufkun altına inmez (gece yarısı güneşi), kışın da ufkun üstüne çıkmaz (kutup gecesi). Araç bu durumlarda saat yerine açıklayıcı bir mesaj gösterir. ### Sonuçlar resmî vakitle aynı mı? Yaklaşık olarak aynıdır; yine de resmî vakitler farklı yükseklik ve yuvarlama kabulleri kullanabilir. Dinî vakitler için Diyanet'in yayımladığı takvim geçerlidir. ## Gün doğumu aracını nasıl kullanırım? İli seç ya da "Özel koordinat" ile enlem-boylam gir, tarihi belirle ve saat dilimi farkını (Türkiye için +3) kontrol et. Sonuçta doğuş, öğle, batış ve gün uzunluğu görünür. Akşam saatleri için [gün batımı](https://hesapo.com/gun-batimi/), aydınlanmanın başlangıcı için [şafak](https://hesapo.com/safak/) aracına geçebilirsin. Hesap yaklaşıktır; resmî vakitler için Diyanet ve MGM kaynaklarına başvur. --- Bu metin https://hesapo.com/gun-dogumu/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.