# Sorumluluk Sınavı Nasıl Yapılır? Dönemler, Komisyon, Gözcü ve Tutanaklar

> Sorumluluk sınavı nasıl yapılır? Üç sınav dönemi, iki alan öğretmeni ve gözcüden oluşan komisyon, iki aşamalı dersler ve tutanak doldurma.

- Adres: https://hesapo.com/blog/sorumluluk-sinavi-nasil-yapilir/
- Kategori: Öğretmen
- Yayın: 2026-10-05
- Son güncelleme: 2026-10-07

**Kısaca**

- Sorumluluk sınavları birinci dönemin ilk iki haftası, ikinci dönemin ilk iki ve son iki haftasında yapılır.
- Komisyon iki alan öğretmeni ve bir gözcüden oluşur; okulda ikinci alan öğretmeni yoksa biri alan öğretmeni olmak üzere iki öğretmen yeter.
- Otuzu aşan öğrencide ya da birden fazla salonda her salon için bir gözcü daha görevlendirilir.
- Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil sınavları yazılı ve uygulama olarak iki aşamada yapılır; sorumluluk 50 puanla kalkar.

Sorumluluk sınavı, lisede sınıfını en fazla üç dersten sorumlu olarak geçen öğrencinin o dersleri tamamlamak için girdiği sınavdır. Yılda üç kez yapılır ve her seferinde aynı iş çıkar: öğrencilerin farklı ders bileşimlerini çakıştırmadan birkaç güne yerleştirmek, her ders için komisyon kurmak, tutanakları hazırlamak. Bu yazıda sorumluluk sınavının nasıl planlanıp yapılacağını Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 58. maddesine göre anlatıyorum. Programı ve tutanakları aşağıdaki araçla sorumlu öğrenci listesinden otomatik de hazırlayabilirsin.

[Sorumluluk Sınavı Programı ve Tutanakları](https://hesapo.com/sorumluluk-sinavi-programi/)

## Sorumluluk sınavına kimler girer?

Ders yılı sonunda doğrudan sınıf geçemeyen öğrencilerden yılsonu başarı puanı en az 50 olanlar, bulunduğu sınıfta başarısız olduğu en fazla üç dersten sorumlu olarak sınıfını geçer. Alt sınıflar dahil toplam altı dersten fazla başarısız dersi olan öğrenci sınıf tekrar eder. Sorumlu geçen öğrenci bu derslerin sorumluluk sınavına girer.

Listeye iki grup daha eklenir: okuldan mezun olamayan 12. sınıf öğrencileri ve devamsızlık tebligatına rağmen okula gelmeyen öğrenciler. Bunlar sınav tarihinden en az 5 iş günü önce yazılı başvurursa plana alınır.

## Sorumluluk sınavı dönemini belirle

Sorumluluk sınavları üç dönemde yapılır: birinci dönemin ilk iki haftası (eylül), ikinci dönemin ilk iki haftası (şubat) ve ikinci dönemin son iki haftası (haziran). Sınav tarihlerini ve görevli öğretmenleri okul müdürlüğü belirler. Sınavlar dersleri aksatmayacak şekilde hafta içine planlanır, gerektiğinde cumartesi ve pazar da yapılabilir.

Eylül dönemi okulun en yoğun haftalarına denk gelir; dersler yeni başlamıştır ve öğretmenlerin ders programı daha oturmamıştır. Sınavları ders saatleri dışına ya da öğretmenlerin boş saatlerine koymak bu yüzden önemli.

## Sorumlu öğrenci listesini çıkar

e-Okul'dan sorumlu öğrencileri ve sorumlu oldukları dersleri al. Her öğrenci için numara, ad, şube ve dersler yeterli. Dersin sınıf düzeyini mutlaka yaz: 9. sınıf matematik ile 10. sınıf matematik ayrı sınavlardır. Bir öğrenci aynı dersin iki düzeyinden sorumluysa bu sınavlar ayrı ayrı yapılır.

Sonra listeyi ders ders say. Bir dersin kaç öğrencisi olduğu salon ve gözcü sayısını belirler.

## Sorumluluk sınavı komisyonunu kur

Her ders için sınav, iki alan öğretmeni ve bir gözcü öğretmen tarafından yapılır. Okulda o alandan ikinci öğretmen yoksa komisyon biri alan öğretmeni olmak üzere iki öğretmenden kurulur. Okulda o branştan hiç öğretmen yoksa ilçe millî eğitim müdürlüğünden görevlendirme iste.

Görevleri dağıtırken iki şeye dikkat et. Bir öğretmen aynı saatte iki sınavda görev alamaz. Görevler de birkaç öğretmene yığılmasın; en az görev alana öncelik ver.

### Sorumluluk sınavında gözcü sayısı

Sınava girecek öğrenci sayısı otuzu aşarsa ya da sınav birden fazla salonda yapılırsa her sınav salonu için ayrıca bir gözcü öğretmen daha görevlendirilir. 25 öğrencilik bir sınavda bir gözcü yeter. 45 öğrenci iki salona bölünürse gözcü sayısı üçe çıkar: bir asıl gözcü ve her salon için birer gözcü.

## Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dilde iki aşama

Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinden sorumluluk sınavları yazılı ve uygulamalı olarak iki aşamada yapılır. Yazılı sınav için ayrı, uygulama sınavı için ayrı komisyon kurulur ama komisyonların aynı üyelerden oluşması esastır. İki aşama farklı günlerde de yapılabilir.

Programda bu dersler için iki satır aç ve uygulamayı yazılıdan sonraya koy. Her aşama için ayrı tutanak hazırla.

## Sorumluluk sınavı programını çakışmasız yerleştir

Sorumluluk sınavları, yıl içinde yapılan yazılı sınav esaslarına göre yapılır. Bu yüzden yıl içindeki günlük sınır burada da geçerli sayılır: bir öğrenci aynı gün en fazla iki sınava girer.

Yerleştirmeye en kalabalık dersten başla. Her sınavı, öğrencilerinden hiçbirinin aynı saatte başka sınavı olmayan ve komisyonun iki alan öğretmeninin de boş olduğu bir saate koy. Elle yaparken öğrenci × saat tablosu tutman gerekir; otuz öğrenci ve on ders için bile hata yapmak kolaydır. Araç bu tabloyu kendisi tutar ve programı bitirdikten sonra bütün kuralları yeniden denetler.

## Sorumluluk sınavı tutanaklarını doldur

Her sınav için bir tutanak hazırlanır. Tutanakta dersin adı, sınıf düzeyi, tarih ve saat, sınava giren öğrencilerin listesi, girmeyenler, puanlar ve komisyon ile gözcülerin imzaları bulunur. Puanları sınavdan sonra komisyon yazar; rakamla ve yazıyla yazmak sonradan düzeltme tartışmasını önler.

Bir dersin sorumluluğu, o dersin sorumluluk sınavından en az 50 puan alınınca kalkar. Sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısız kalan son sınıf öğrencisi için takip eden hafta içinde aynı usulle bir sınav daha yapılır. Sınav sonucuna itirazda yönetmeliğin 49. maddesi uygulanır.

Kuralların madde madde ayrıntısı ve örnek program [sorumluluk sınavı programı](https://hesapo.com/sorumluluk-sinavi-programi/) sayfasında. Öğrencinin sorumlu geçip geçmediğini hesaplamak için [lise sınıf geçme](https://hesapo.com/lise-sinif-gecme/), yıl içi yazılıların tarihleri için [yazılı sınav takvimi](https://hesapo.com/yazili-sinav-takvimi/) araçlarına bakabilirsin.

---

Bu metin https://hesapo.com/blog/sorumluluk-sinavi-nasil-yapilir/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Atıf için sayfanın adresini kullanın.
