# Nöbet Muafiyeti Kimlere Verilir? Hamilelik, Engellilik ve Hizmet Yılı

> Hamile, engelli ve 20-25 yıllık öğretmenlerin nöbet muafiyeti. İÖY m.44 ve OÖY m.91 kuralları, muafiyetin bittiği gün ve nöbet muafiyeti dilekçesi örneği.

- Adres: https://hesapo.com/blog/ogretmen-nobet-muafiyeti-kimlere-verilir/
- Kategori: Öğretmen
- Yayın: 2026-10-05
- Son güncelleme: 2026-10-20

**Kısaca**

- Hamile öğretmene 24. haftadan analık izninin bitimini izleyen iki yılın sonuna kadar, istemediği sürece nöbet verilmez.
- Engelli öğretmene, özel eğitim ihtiyacı olan çocuğu ya da bakmakla yükümlü olduğu engelli bireyi bulunan öğretmene nöbet verilmez; isterse gün tercihiyle verilir.
- İlkokul ve ortaokulda 20 (kadın) ve 25 (erkek) hizmet yılını dolduran öğretmen istemezse nöbet tutmaz; lisede bu yılların aşılması gerekir.
- Muafiyeti okul müdürlüğüne dilekçeyle bildirirsin; nöbet çizelgesi hazırlanmadan önce vermek işini kolaylaştırır.

> **Uyarı:** Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Nöbet çizelgesini okul müdürlüğü düzenler; yönetmelik değişebilir, güncel metni mevzuat.gov.tr'den ve okul yönetiminden teyit et.

Nöbet muafiyetinin üç nedeni var: hamilelik ve doğum sonrası, engellilik ve hizmet yılı. Kurallar okul türüne göre iki yönetmelikte yazılı. Okul öncesi, ilkokul ve ortaokulda Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin (İÖY) 44. maddesi, lisede Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin (OÖY) 91. maddesi uygulanır. Dilekçeni aşağıdaki araçla hazırlayabilirsin; araç okul türünü sorar ve doğru maddeyi yazar.

[Öğretmen Görev ve Atama Talep Dilekçesi](https://hesapo.com/ogretmen-gorev-dilekcesi/)

## Hamile öğretmen ne zamandan itibaren nöbet tutmaz?

İki yönetmelik de aynı kuralı koyar (İÖY m.44/7, OÖY m.91/2-ç): hamile öğretmene, hamileliğin yirmi dördüncü haftasından itibaren doğum sonrası analık izni süresinin bitimini izleyen iki yıllık sürenin sonuna kadar, istemediği sürece nöbet görevi verilmez.

Yani muafiyet iki parçalı bir süredir. Birinci parça 24. haftadan doğuma ve analık izninin sonuna kadar sürer. İkinci parça analık izninin bittiği günden başlar ve iki yıl devam eder. Örnek: Analık izni 10 Mart'ta biten öğretmen, iki yıl sonraki 10 Mart'a kadar nöbetten muaftır.

"İstemediği sürece" ifadesi önemli. Nöbet tutmak isteyen öğretmen bunu okul yönetimine söyleyebilir. Muafiyet bir hak, zorunluluk değil.

## Engelli öğretmen ve engelli yakını olan öğretmen

İÖY m.44/11 ve OÖY m.91/2-g aynı üç grubu sayar:

- engelli olan öğretmen,
- özel eğitim ihtiyacı olan çocuğu bulunan öğretmen,
- bakmakla yükümlü olduğu engelli bireyi bulunan öğretmen.

Bu öğretmenlere nöbet görevi verilmez. İsterlerse nöbet verilir ve gün tercihlerine öncelik tanınır. Dilekçene durumu gösteren belgeyi ekle: engelli sağlık kurulu raporu ya da çocuğun özel eğitim ihtiyacını gösteren rapor (RAM raporu gibi). Bakmakla yükümlülüğü gösteren bir belge de istenebilir.

## 20 ya da 25 yıllık öğretmen nöbet tutar mı?

Burada iki yönetmelik biraz ayrılır.

|  | İlkokul, ortaokul (İÖY m.44/6) | Lise (OÖY m.91/2-d) |
| --- | --- | --- |
| Koşul | Kadında 20, erkekte 25 hizmet yılını doldurmak | Kadında 20, erkekte 25 yıldan fazla hizmet |
| Ek şart | Okulda öğretmen sayısının yeterli olması | Yok, ama nöbet aksarsa verilir |
| Sonuç | İstemezse nöbet verilmez | İsteği üzerine muaf tutulabilir |
| İstisna | İhtiyaç olursa yine verilir | Bu durumdaki öğretmen çok olup nöbet aksarsa yine verilir |

"Doldurmak" ile "fazla" arasındaki fark bir gün kadardır ama dilekçe tarihini etkiler. İlkokulda tam 20 yıl yeter. Lisede 20 yılın üstüne en az bir gün daha gerekir. Hizmet süresini e-Devlet'teki hizmet dökümünden ya da okulundaki özlük kayıtlarından kontrol et.

Lisede kural "muaf tutulabilir" der. Yani okul yönetimi nöbet düzenini bozmayacak ölçüde muafiyet verir. Aynı okulda bu durumda çok öğretmen varsa bazılarına yine nöbet yazılabilir.

## Nöbet muafiyeti dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçe okul müdürlüğüne yazılır. İçinde şunlar olsun:

- Görevin ve branşın.
- Muafiyet nedenin ve dayandığı madde (İÖY m.44 ya da OÖY m.91'in ilgili fıkrası).
- Hamilelikte muafiyetin bittiği gün, hizmet yılında hizmete başlama tarihin.
- Ek: rapor ya da hizmet belgesi.
- Ad, soyad, imza ve adres (3071 sayılı Kanun m.4).

Aşağıdaki ad ve bilgiler uydurmadır.

> CUMHURİYET İLKOKULU MÜDÜRLÜĞÜNE

> MENGEN / BOLU

> Konu: Nöbet görevinden muafiyet

> Okulunuzda sınıf öğretmeni olarak görev yapmaktayım.

> Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca hamileliğimin yirmi dördüncü haftasından başlayarak analık izni süremin bitimini izleyen iki yıllık sürenin sonuna kadar (10.03.2028 tarihine kadar) tarafıma nöbet görevi verilmemesini istiyorum.

> Gereğini bilgilerinize arz ederim.

## Ne zaman vermeli?

Nöbet çizelgesi genellikle ders yılı ya da dönem başında hazırlanır. Muafiyetin o sırada başlıyorsa dilekçeni çizelge yapılmadan ver. Hamileliğin 24. haftası dönem ortasına denk geliyorsa haftayı gösteren belgeyle birlikte hemen bildir; okul yönetimi çizelgeyi yeniden düzenler.

## Diğer görev dilekçeleri

Aynı araçta nöbet dışında başka görev ve atama talepleri de var: alan değişikliği, müdür yetkili öğretmen görevlendirmesi, zorunlu çalışma muafiyeti ya da ertelemesi, aynı okulda 12 yıl kuralından muafiyet, lisansüstü öğrenim için ders programı düzenleme ve hizmet puanı talebi. Nöbet çizelgesini hazırlayan yöneticiysen [nöbet çizelgesi](https://hesapo.com/nobet-cizelgesi/) aracını kullanabilirsin.

---

Bu metin https://hesapo.com/blog/ogretmen-nobet-muafiyeti-kimlere-verilir/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Atıf için sayfanın adresini kullanın.