# Öğrenci Bütçesi Nasıl Yapılır? Aylık Gelir Gider Planı

> Öğrenci olarak aylık bütçeni dört adımda kur: gelirleri topla, giderleri kalem kalem yaz, kalanı ve kalem paylarını gör, birikim hedefini ekle. Örnekli.

- Adres: https://hesapo.com/blog/ogrenci-butcesi-nasil-yapilir/
- Kategori: Eğitim
- Yayın: 2026-10-14
- Son güncelleme: 2026-10-16

**Kısaca**

- Kalan = toplam gelir − toplam gider; günlük serbest harcama = (kalan − birikim hedefi) ÷ 30.
- KYK burs ya da kredisinin güncel aylık tutarını Gençlik ve Spor Bakanlığı duyurularından kontrol et; dönemlik gelir ve giderleri aylığa çevir.
- KYK kredisi geri ödenir: borç, okulla ilişiğin kesildikten iki yıl sonra, aldığın süre kadar aylık taksitlerle başlar.
- Açık varsa önce payı en yüksek iki üç kaleme bak; birikimi ay sonunu beklemeden, para geldiği gün kenara ayır.

Üniversitede çoğu öğrenci kendi parasını ilk kez yönetir. Gelirini ve giderini ayın başında yan yana koyarsan paranın ay ortasında bittiğini fark etme ihtimalin azalır. Aşağıdaki araca gelirlerini ve giderlerini yazarsan ay sonunda ne kadar kalacağını, en çok neye harcadığını ve günde ne kadar serbest harcayabileceğini görürsün.

[Öğrenci Bütçesi](https://hesapo.com/ogrenci-butcesi/)

## 1. Gelirlerini topla

Bir ayda eline geçen bütün parayı yaz:

- KYK burs ya da kredi: Aylık tutar öğrenim düzeyine göre (ön lisans ve lisans, yüksek lisans, doktora) farklıdır ve genellikle yılda bir kez güncellenir. Rakamı bir yerden ezberlemek yerine Gençlik ve Spor Bakanlığının duyurusuna ya da [KYK kredi borcu](https://hesapo.com/kyk-kredi-borcu/) aracındaki güncel tutara bak.
- Aile desteği: Her ay farklıysa birkaç ayın ortalamasını al.
- İş geliri: Yarı zamanlı iş, özel ders ya da stajdan eline geçen net tutar.
- Öteki burslar: Dönemlik ödenen bir bursu ay sayısına bölüp aylığa çevir.

Kamu kurumlarının yükseköğrenim öğrencilerine verdiği burslar 5102 sayılı Kanun gereği KYK üzerinden yürür; belediyeler ve vakıflar ise kendi duyurularıyla burs verebilir. Başvuru dönemleri farklı olduğu için okulun başında hepsinin takvimini bir yere not et.

## KYK kredisi nasıl geri ödenir?

KYK kredisi alıyorsan bu paranın karşılıksız olmadığını aklında tut. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun 16. maddesi geri ödemeyi şöyle düzenliyor:

- Borç, öğrenim kredisi olarak verilen miktar kadardır. 2022'deki değişiklikten beri borca enflasyon farkı eklenmiyor.
- Mezun olan, sağlık sebepleri dışında kendi isteğiyle okulu bırakan ya da okuldan çıkarılan öğrenci, ilişiğinin kesildiği tarihten iki yıl sonra ödemeye başlar.
- Ödeme, kredi alınan süre kadar sürer ve aylık taksitlerle yapılır. Dört yıl kredi aldıysan geri ödeme de dört yıla yayılır.
- Çalışmadığın SGK kayıtlarıyla teyit edilirse erteleme isteyebilirsin. İlk yıl ilavesiz ertelenir, sonraki her yıl verilen miktara %10 eklenir (o yıl TÜFE %10'dan azsa TÜFE oranı). Erteleme en fazla üç kez yapılır.
- Ödeme askerlik dönemine denk gelirse talep üzerine askerlik bitene kadar ilavesiz ertelenir.

Kanunun 17. maddesine göre süresinde ödenmeyen taksite gecikme zammı işler. Taksitlerin toplamını ve aylık tutarı görmek için [KYK kredi borcu](https://hesapo.com/kyk-kredi-borcu/) aracını kullanabilirsin. Bütçe yaparken kredi gelirini "gelir" satırına yaz ama mezuniyetten sonra bu tutarın aylık taksite döneceğini unutma.

## 2. Giderlerini kalem kalem yaz

Giderleri birkaç başlık altında toplarsan paranın nereye gittiğini daha rahat görürsün:

| Kalem | İpucu |
| --- | --- |
| Yurt / ev kirası | Dönemlik ödeniyorsa ay sayısına böl |
| Aidat ve faturalar | Evde kalıyorsan payını yaz; kış ve yaz ortalamasını al |
| Yemek ve market | Bir ay fiş toplamak en doğru rakamı verir |
| Ulaşım | Toplu taşıma kartına aylık yüklediğin tutar |
| Telefon ve internet | Fatura tutarı |
| Kitap, kırtasiye | Dönem başı alımları 5 aya böl |
| Giyim, kişisel bakım | Yıllık tahmini 12'ye böl |
| Sosyal ve eğlence | Banka dökümündeki küçük harcamaları topla |

KYK yurt ücretleri yurdun türüne ve oda tipine göre değişir. Kendi ücretini e-Devlet'teki yurt kayıt ekranında ve Gençlik ve Spor Bakanlığı duyurularında bulursun. Araçtaki varsayılan gider tutarları yalnız örnek, onları kendi rakamlarınla değiştir.

Evde arkadaşlarla kalıyorsan ortak giderleri ayrı bir satırda topla: kira, aidat, elektrik, doğal gaz, su ve internet. Faturaları kişi sayısına bölüp kendi payını yaz. Kışın doğal gaz faturası yazın iki üç katına çıkabildiği için tek bir ayın faturasıyla hesap yapma; elinde geçmiş faturalar varsa yıllık toplamı 12'ye böl.

## 3. Kalanı ve kalem paylarını gör

Hesap şu üç satırdan ibaret:

```
Kalan = toplam gelir − toplam gider
Kalem payı = kalem ÷ toplam gider × 100
Günlük serbest harcama = (kalan − birikim hedefi) ÷ 30
```

Aracın varsayılan örneğinde (rakamlar yalnız örnek) öğrenci burs ya da krediden 4.000 TL, ailesinden 7.000 TL alıyor. Giderleri 3.000 TL yurt, 3.500 TL yemek, 800 TL ulaşım, 500 TL telefon, 400 TL okul, 600 TL kişisel ve 1.200 TL sosyal olmak üzere toplam 10.000 TL. Ay sonunda 1.000 TL kalıyor, bu da günde 33,33 TL serbest harcama demek. En büyük gider %35 payla yemek, onu %30 ile yurt izliyor.

Kalan eksiye düşüyorsa açık var. Açığı kapatmak için önce payı en yüksek iki üç kaleme bak; küçük kalemlerde yaptığın kesintiler toplamı pek değiştirmez. Örnekte yemek giderini %10 azaltmak ayda 350 TL kazandırır; telefon faturasını %10 azaltmak yalnız 50 TL. Kesintiye nereden başlayacağını bu oranlar gösterir.

## 4. Birikim hedefi koy

Ay sonunda kalanı biriktirmeye çalışmak yerine para geldiği gün küçük bir tutarı kenara ayırmak daha kolay uygulanır. Aracın gelişmiş bölümüne aylık birikim hedefini yazarsan günlük serbest harcama, hedef ayrıldıktan sonra kalan tutara göre hesaplanır. Örnekteki öğrenci 1.500 TL hedef koyarsa 1.000 TL'lik fazlası yetmez, hedefe 500 TL eksik kalır. Bu durumda ya hedefi küçültmeli ya da bir gider kalemini azaltmalı.

Birikimin aylar içinde nasıl büyüdüğünü görmek istersen [birikim hesaplama](https://hesapo.com/birikim/) aracına aylık tutarı ve süreyi yazabilirsin. İlk hedef olarak bir aylık zorunlu giderin kadar bir acil durum payı biriktirmek, beklenmedik bir fatura ya da telefon tamiri geldiğinde bütçeni dağıtmaz.

## Açık veren bir ayı düzeltmek

Örnekteki öğrencinin aile desteği bir ay 7.000 TL yerine 5.500 TL gelsin. Gelir 9.500 TL, gider 10.000 TL olur ve ay 500 TL açıkla kapanır. Açığı kapatmanın üç yolu var ve hepsi rakamla görülebilir:

| Yol | Değişiklik | Etki |
| --- | --- | --- |
| Sosyal harcamayı azaltmak | 1.200 TL yerine 800 TL | +400 TL |
| Yemekte yurt ya da yemekhane ağırlığını artırmak | 3.500 TL yerine 3.300 TL | +200 TL |
| İki değişikliği birlikte yapmak | Toplam | +600 TL, ay 100 TL fazlayla kapanır |

Bu tabloyu kendi rakamlarınla kurduğunda hangi kesintinin gerçekçi olduğuna sen karar verirsin. Sosyal harcamayı tamamen sıfırlamak kâğıt üzerinde en büyük etkiyi verir, ama birkaç hafta sonra bozulan bir plan, küçük ama sürdürülebilir bir kesintiden daha az işe yarar.

Yıl içindeki dalgalanmayı da hesaba kat. Dönem başında kitap, kırtasiye ve yurt depozitosu; sınav haftalarında dışarıda yemek; yaz aylarında ise gelir ve kira düzeni değişebilir. ekim ve şubat gibi dönem başı aylarında birikim hedefini düşük tutup sakin aylarda artırmak, bütçeyi yıl boyunca dengeler.

## Okulda kısmi zamanlı çalışma

Gelirini artırmanın bir yolu da üniversitenin kendi birimlerinde kısmi zamanlı çalışmak. 2547 sayılı Kanunun 46. maddesi buna izin veriyor ve önemli ayrıntılar içeriyor:

- Öncelik, KYK'dan burs alanlara ya da burs alma şartlarını taşıyanlara verilir.
- Bu şekilde çalışan öğrenci işçi sayılmaz.
- Saatlik ücret, günlük brüt asgari ücretin dörtte birini geçmemek üzere üniversite yönetim kurulunca belirlenir.
- Bu çalışma karşılığı ücret almak, KYK bursunun ya da öğrenim kredisinin kesilmesine ve KYK yurdundan yararlanma hakkının kalkmasına yol açmaz.

Başvurular genellikle dönem başında Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ya da üniversitenin ilan ettiği birim üzerinden alınır. Haftalık çalışma saatleri ve ödeme günü üniversiteye göre değişir; bütçeye yazmadan önce ilk ödemenin hangi ay yapılacağını öğren. Okul dışında bir işte çalışıyorsan ücretin brütten nete nasıl indiğini kontrol et ve bütçeye net tutarı yaz.

## Bütçeyi tutturmak için işe yarayan yöntemler

Bunlar resmî kural sayılmaz; kişisel finansta sık kullanılan pratik yaklaşımlar:

- 50/30/20: Gelirin yaklaşık yarısı zorunlu giderlere, %30'u isteğe bağlı harcamalara, %20'si birikime gider. Öğrencide zorunlu giderlerin payı çoğu zaman daha yüksektir; oranları kendine göre ayarla.
- Zarf yöntemi: Her kaleme ay başında bir tutar ayır. Bir kalemin parası bitince o ay o kaleme harcama yapma.
- Haftalık kontrol: Harcamalarına ayda bir yerine haftada bir bakarsan sapmayı erken yakalarsın.

## Öğrenci bütçesinde dikkat edilecek noktalar

- Geliri net yaz, yani kesintiden sonra eline geçen tutarı.
- Dönemlik giderleri (kitap, depozito, taşınma) aylığa çevir; çevirmezsen bir ay büyük açık, öteki aylar fazla görünür.
- "Diğer giderler" kalemine küçük bir yedek pay bırak.
- Kredi kartı ve taksitli alışverişleri o ayın gideri olarak değil, taksit süresince her ayın gideri olarak yaz.
- Staj yapacaksan alacağın en az ücreti [Staj Ücreti](https://hesapo.com/staj-ucreti/) aracıyla hesaplayıp iş gelirine ekleyebilirsin.

## Basit bir öğrenci bütçesinin üç adımı

Öğrenci bütçesi için karmaşık tablolara ihtiyacın yok. Gelirini ve giderini dürüstçe yaz, en büyük kalemleri gör ve küçük de olsa bir birikim hedefi koy. Ayın başında beş dakika ayırıp [Öğrenci Bütçesi](https://hesapo.com/ogrenci-butcesi/) aracında rakamlarını güncellersen ay sonunda daha az sürprizle karşılaşırsın. Sınav dönemi yaklaşıyorsa zamanını da planlamak için [Ders Çalışma Planı](https://hesapo.com/ders-calisma-plani/) aracına bakabilirsin.

> **Bilgi:** KYK geri ödeme kuralları 351 sayılı Kanunun 16 ve 17. maddelerinden, kısmi zamanlı çalışma kuralları 2547 sayılı Kanunun 46. maddesinden alınmıştır (mevzuat.gov.tr). Burs, kredi ve yurt tutarları her yıl değiştiği için bu yazıda rakam olarak verilmemiştir.

---

Bu metin https://hesapo.com/blog/ogrenci-butcesi-nasil-yapilir/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Atıf için sayfanın adresini kullanın.