# Yıl Sonu Ders Değerlendirmesinde Ne Yazılır? Maarif Modeli İçin Bölüm Bölüm Örnek Metinler

> Ortak Metin'e göre öğrenme kanıtları, zenginleştirme ve destekleme, programlar arası bileşenler ve okul temelli planlama bölümleri için ders ders örnek cümleler.

- Adres: https://hesapo.com/blog/maarif-modeli-yil-sonu-raporu-nasil-yazilir/
- Kategori: Öğretmen
- Yayın: 2026-10-05
- Son güncelleme: 2026-10-23

**Kısaca**

- Yıl sonu ders değerlendirmesinin her bölümü, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni'ndeki bir başlığa karşılık gelir: öğrenme kanıtları, farklılaştırma (zenginleştirme ve destekleme), programlar arası bileşenler, okul temelli planlama.
- Ortak Metin raporların güçlü ve zayıf yönleri, gelişim alanlarını ve önerileri anlaşılır bir dille göstermesini ister; genel övgü cümleleri bu işi görmez.
- Aşağıda Türkçe, matematik, fen bilimleri ve sosyal bilgiler için bölüm bölüm örnek cümleler ve zayıf ifadelerin düzeltilmiş hâlleri var.
- Raporun Bakanlık formu yok; il, ilçe ya da okulun istediği düzene uy, bölüm adlarını ona göre değiştir.

> **Uyarı:** Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, resmî görüş değildir. Maarif Modeli yıl sonu raporunun Bakanlıkça yayımlanmış bir formu bulunmadığından il/ilçe millî eğitim müdürlüğünün ve okul müdürlüğünün istediği düzeni ve duyurularını esas al.

Yıl sonu ders değerlendirmesinde her bölüme iki üç somut cümle yazılır: ne yapıldı, hangi kanıta dayanıyor, gelecek yıl ne değişecek. Bölüm başlıklarının çoğu Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni'nden gelir. Bu yazı her bölüm için Ortak Metin'in ne beklediğini kısaca anlatıyor ve farklı derslerden örnek metinler veriyor. Örneklerdeki sayılar ve durumlar kurgudur; kendi sınıfının verisiyle değiştir.

Öğrenme çıktısı tablolarını yıllık plandan çıkarmak için [Maarif Modeli yıl sonu raporu](https://hesapo.com/maarif-yil-sonu-raporu/) aracını kullanabilirsin.

[Maarif Modeli Yıl Sonu Değerlendirme Raporu](https://hesapo.com/maarif-yil-sonu-raporu/)

## Ortak Metin raporlamadan ne bekler?

Ortak Metin'in "Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)" bölümü raporlama için birkaç ilke koyar. Raporlama süreci adil, açık, anlaşılır ve bilgilendirici olmalı; raporlar güçlü ve zayıf yönleri, gelişim gösterilen alanları ve potansiyeli yansıtmalı. Yalnız sonuca odaklanan değerlendirmeler yerine nasıl gelişilebileceğine dair öneriler içeren raporlar hazırlanabileceği, raporların karmaşık terimlerden kaçınılarak anlaşılır bir dille yazılması gerektiği de aynı bölümde geçer.

Bu ilkeler öğrenci raporları için yazılmış olsa da öğretmenin yıl sonu ders değerlendirmesine de uyar. Pratikte üç kural çıkar:

- Her cümle bir kanıta dayansın: bir ölçme aracı, bir ürün, bir sayı.
- Güçlü yönle zayıf yön aynı ağırlıkla yazılsın.
- Her güçlük bir öneriyle eşleşsin.

## Genel değerlendirme için örnekler

Genel değerlendirme bir paragrafı geçmez ve raporun özetidir.

Zayıf: "Ders yıl boyunca verimli geçmiş, öğrenciler derse ilgi göstermiştir."

Düzeltilmiş (matematik, 6. sınıf): "Yıllık planda yer alan öğrenme çıktılarının büyük bölümü işlenmiş, iki çıktı kısmen kalmıştır. Sınıf, sayılar ve işlemler temasında süreç bileşenlerini kontrol listesine göre büyük ölçüde gösterirken geometri temasında ölçme becerilerinde destek ihtiyacı sürmektedir."

Düzeltilmiş (Türkçe, 3. sınıf): "Okuma ve dinleme alanlarındaki öğrenme çıktıları planlandığı gibi işlenmiştir. Yazma alanında öğrencilerin bir bölümü kısa metin oluştururken hâlâ öğretmen desteğine ihtiyaç duymaktadır; bu durum ikinci dönemdeki yazma görevlerinin ürün dosyalarında görülmektedir."

İkinci örnekte iddia ("destek ihtiyacı sürüyor") ile kanıt ("ürün dosyaları") aynı cümlede.

## Öğrenme kanıtları bölümü için örnekler

Ortak Metin öğrenme kanıtlarını geniş sayar: öğrenci portfolyoları, ödevler, projeler, performans görevleri, sunumlar, kontrol listeleri, sınavlar, gözlem ve görüşme formları, öğrenci anketleri, rol yapma, grup çalışması, ölçekler, sınıf içi tartışmalar, öz, akran ve grup değerlendirmeleri, yansıtma yazıları. Ayrıca sürekli, geliştirici (biçimlendirici) ölçme ve değerlendirmenin esas alındığını ve öğrencilerin öz değerlendirmeye dahil edilmesinin teşvik edildiğini yazar.

Bu bölümde araçların adını sıralamak yetmez; hangisinin neyi ölçtüğünü yaz.

- Fen bilimleri: "Her temanın sonunda deney becerilerini izleyen bir kontrol listesi kullanıldı. İkinci dönemde bir performans görevi (basit elektrik devresi tasarımı) dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirildi; öğrenciler aynı anahtarla akran değerlendirmesi de yaptı."
- Sosyal bilgiler: "Harita çalışmaları ürün dosyasında toplandı. Tema sonlarında öğrenciler iki soruluk yansıtma yazısı yazdı; bu yazılar hangi kavramların karıştırıldığını göstermede işe yaradı."
- Türkçe: "Sesli okuma gözlem formu ayda bir uygulandı. Yazma görevlerinde öğrenciler kendi metinlerini öz değerlendirme listesiyle kontrol etti."

Öğrenci adı ya da öğrenci sıralaması yazma. Gerekirse "sınıfın üçte biri", "dört öğrenci" gibi sayılar kullan. Kazanım ya da öğrenme çıktısı bazında tablo tuttuysan bu bölümde bir cümleyle ona atıf yap; tabloyu tutmak için [kazanım değerlendirme çizelgesi](https://hesapo.com/kazanim-degerlendirme-cizelgesi/) aracı var.

## Farklılaştırma bölümü için örnekler

Ortak Metin farklılaştırmayı iki alt başlıkta ele alır. Zenginleştirme, akranlarına göre daha ileri düzeydeki öğrenciler için öğretim programının ötesinde genişletilmiş ve derinlemesine öğrenme fırsatlarıdır. Destekleme ise daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyan öğrenciler için içerik, süreç, ürün ve öğrenme ortamındaki uyarlamalardır; Ortak Metin bunun öğrenme becerilerinin düşük olduğu anlamına gelmediğini ayrıca vurgular. Farklılaştırma bireysel, küçük grup ya da bütün sınıfla yapılabilir ve esnek gruplama öne çıkar.

Bu bölümde iki alt başlığı ayrı yazmak raporu okunur kılar:

- Matematik, zenginleştirme: "Problem çözmede hızlı ilerleyen öğrencilerle ayda bir kez açık uçlu problem oturumu yapıldı; öğrenciler kendi problemlerini yazıp sınıfa sundu."
- Matematik, destekleme: "Kesirlerde zorlanan öğrencilerle somut materyalle (kesir şeritleri) küçük grup çalışması yapıldı; grup üyeleri tema boyunca iki kez değiştirildi."
- Türkçe, destekleme: "Okuma hızı düşük öğrencilere metinler önce dinletildi, sonra eşli okuma yapıldı. Bu öğrencilerin ikinci dönem gözlem formlarında akıcılık maddesinde gelişme görüldü."

Zayıf: "Öğrencilerin bireysel farklılıkları dikkate alınmıştır." Bu cümle neyin, kime, nasıl yapıldığını söylemez.

Kaynaştırma yoluyla eğitim alan öğrencilerin değerlendirmesi BEP'teki amaçlara göre yapılır; bu öğrenciler için yapılanları bu bölümde ayrıntılandırma, BEP değerlendirmesine bırak.

## Programlar arası bileşenler için örnekler

Ortak Metin üç programlar arası bileşen tanımlar: sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler ve sistem düşüncesi ile okuryazarlık becerileri. Okuryazarlık becerileri dokuz başlıkta toplanır: bilgi, dijital, finansal, görsel, kültür, vatandaşlık, veri, sürdürülebilirlik ve sanat okuryazarlığı (OB1-OB9).

Bu bölümde yıllık plandaki listeyi aynen kopyalamak yerine öne çıkan bir iki bileşeni bir örnekle anlat:

- Fen bilimleri: "OB7 Veri Okuryazarlığı, bitki büyütme gözleminde öğrencilerin ölçümlerini tabloya ve grafiğe dökmesiyle çalışıldı."
- Sosyal bilgiler: "OB6 Vatandaşlık Okuryazarlığı, okul meclisi seçimi etkinliğinde; SDB2.2 İş Birliği, grup halinde hazırlanan yerel tarih posterlerinde öne çıktı."
- Türkçe: "OB4 Görsel Okuryazarlık, afiş ve karikatür yorumlama etkinlikleriyle ele alındı."

Değerler için de aynı yol geçerli: değeri adıyla söylemek yerine hangi etkinlikte nasıl göründüğünü yaz.

## Okul temelli planlama ve program dışı etkinlikler

Ortak Metin okul temelli planlamayı, zümre öğretmenler kurulu tarafından ders kapsamında yapılması kararlaştırılan araştırma ve gözlem, sosyal etkinlikler, proje çalışmaları, yerel çalışmalar, okuma etkinlikleri gibi çalışmalara ayrılan süre olarak tanımlar. Bu sürenin yıllık planlarda yer aldığını, ihtiyaçların belirlenmesi, uygun faaliyetlerin yürütülmesi ve etkilerinin değerlendirilmesinin beklendiğini de yazar.

Yıl sonu raporu bu değerlendirmenin doğal yeridir. Örnekler:

- Sosyal bilgiler: "Okul temelli planlama süresinde zümre kararıyla mahallenin eski fotoğraflarını inceleyen bir yerel tarih çalışması yapıldı. Öğrenciler büyükleriyle görüşme yaptı ve sınıf sergisi açıldı. Çalışma zaman ve değişim kavramlarının anlaşılmasına katkı sağladı; gelecek yıl görüşme formunun önceden hazırlanması önerilir."
- Türkçe: "Okul temelli planlama süresi okuma etkinliklerine ayrıldı; her ay bir kitap sınıfta tartışıldı."

Program dışı etkinlikler için Ortak Metin bu etkinliklerin bütüncül eğitimin destekleyicisi olduğunu ve eğitimi sınıf ve okul sınırlarının ötesine taşıdığını söyler. Raporda dersle bağlantılı gezi, yarışma ya da kulüp çalışmasını bir cümleyle anmak yeterli.

## Güçlükler ve öneriler için örnek eşleştirmeler

Her güçlüğün karşısına bir öneri koymak bu iki bölümü birbirine bağlar.

| Güçlük | Öneri |
| --- | --- |
| Deney malzemelerinin bir kısmı ikinci dönemde tükendi; iki deney gösteri olarak yapıldı. | Malzeme ihtiyacının zümrede eylül ayında listelenip okul yönetimine iletilmesi. |
| Harita çalışmaları için sınıftaki duvar haritası güncel değildi. | Güncel harita talebinin okul yönetimine yazılı iletilmesi. |
| Yazma görevlerinde geri bildirim vermek uzun sürdü. | Zümrece ortak, kısa bir yazma kontrol listesi hazırlanması. |
| Okul temelli planlama süresi tören hazırlıklarıyla çakıştı. | Okul temelli planlama haftalarının yıllık planda tören takvimine göre yerleştirilmesi. |

Öneri kimin ne zaman yapacağını söylediğinde işe yarar. "Daha çok etkinlik yapılmalı" bir öneri değildir.

İşlenemeyen öğrenme çıktılarının gerekçelendirilmesi ve gelecek yıla devri ayrı bir konudur; [yıllık plan yetişmezse ne olur](https://hesapo.com/blog/ders-kesim-raporu-nasil-yazilir/) yazısında anlattım. Raporun yıl içi kaynağı olan aylık kayıtlar için [Maarif Modeli aylık rapor nasıl yazılır](https://hesapo.com/blog/maarif-modeli-aylik-rapor-nasil-yazilir/) yazısına bakabilirsin.

## Raporu zümre toplantısına taşımak

Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 35. maddesinin 5. fıkrasına göre ders yılı sonundaki zümre öğretmenler kurulunda önceki zümre kararlarının izleme değerlendirme raporu hazırlanır ve okul müdürlüğüne sunulur. Aynı maddenin 4. fıkrası (28 Temmuz 2026 değişikliği) zümrede görüşülecek konular arasında öğretim programını, değerleri, okuryazarlık ve sosyal-duygusal öğrenme becerilerini, okul temelli planlamayı, farklılaştırılmış öğretimi ve ölçme değerlendirme araçlarını sayar.

Yukarıdaki bölümler bu başlıklarla birebir örtüştüğü için öğretmenlerin yıl sonu değerlendirmeleri zümre toplantısının hazır verisidir. Toplantıda her öğretmenin güçlükler ve öneriler tablosunu yan yana koymak, ortak kararları kısa sürede ortaya çıkarır. Tutanak için [zümre tutanağı](https://hesapo.com/zumre-tutanagi/) aracı var.

Kaynaklar: MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni, 1.4.4 Programlar Arası Bileşenler, 1.4.7 Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme), 1.4.9 Farklılaştırma, 1.4.10 Okul Temelli Planlama, 1.4.11 Program Dışı Etkinlikler ([tymm.meb.gov.tr](https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/ortak_metin.pdf)); Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.35 (son değişiklik RG 28.07.2026/33323).

## Sıkça sorulan sorular

### Yıl sonu raporunda öğrenme kanıtları bölümüne ne yazılır?

Yıl boyunca kullandığın ölçme araçlarını ve her birinin neyi ölçtüğünü yaz: kontrol listesi, performans görevi, ürün dosyası, öz ya da akran değerlendirmesi gibi. Ortak Metin öğrenme kanıtlarını geniş bir listeyle sayar ve sürekli, geliştirici ölçmeyi esas alır.

### Zenginleştirme ile destekleme arasındaki fark nedir?

Ortak Metin'e göre zenginleştirme akranlarına göre daha ileri düzeydeki öğrenciler için programın ötesinde derinlemesine öğrenme fırsatlarıdır. Destekleme ise daha fazla zaman ve tekrara ihtiyaç duyan öğrenciler için içerik, süreç, ürün ve ortamda yapılan uyarlamalardır.

### Okul temelli planlama raporda nasıl anlatılır?

Zümre kararıyla bu süreye ayrılan çalışmayı (araştırma, proje, yerel çalışma, okuma etkinliği gibi), nasıl yürütüldüğünü ve etkisini birkaç cümleyle yaz. Ortak Metin bu çalışmalarda ihtiyacın belirlenmesini, faaliyetin yürütülmesini ve etkisinin değerlendirilmesini bekler.

### Programlar arası bileşenleri raporda tek tek saymalı mıyım?

Gerekmez. Yıllık plandaki listeyi kopyalamak yerine öne çıkan bir iki bileşeni hangi etkinlikte nasıl çalışıldığıyla anlatmak daha bilgilendiricidir; örneğin veri okuryazarlığının bir gözlem çalışmasında grafikle ele alınması.

### Raporda öğrenci adı yazılır mı?

Yazılmaz. Durumu "sınıfın üçte biri", "dört öğrenci" gibi sayılarla anlat. Öğrenci bazındaki değerlendirme ayrı tutulan çizelgelerde ve öğrencinin kendi raporunda yer alır.

---

Bu metin https://hesapo.com/blog/maarif-modeli-yil-sonu-raporu-nasil-yazilir/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Atıf için sayfanın adresini kullanın.