# Ay Evresi Hesaplama > Seçtiğiniz tarihte ayın evresini (yeni ay, hilal, dolunay), aydınlanma yüzdesini ve sonraki yeni ay ile dolunay zamanını hesaplayın. - Adres: https://hesapo.com/ay-evresi/ - Kategori: [Zaman](https://hesapo.com/kategori/zaman/) - Son güncelleme: 2026-10-12 Sekiz ay evresinin nasıl ayrıldığını, aydınlanma yüzdesi ile ay yaşının ne anlattığını ve ortalama sinodik ay hesabının hangi ölçüde güvenilir olduğunu aşağıda bulabilirsiniz. Bayram tarihleri için sınırlarına da değindik. **Kısaca** - Araç, bilinen bir yeni aydan geçen süreyi 29,53059 günlük ortalama sinodik aya bölerek ayın evresini bulur. - Faz 0 yeni ay, 0,25 ilk dördün, 0,5 dolunay, 0,75 son dördündür; aydınlanma = (1 − cos(2π × faz)) ÷ 2. - Yeni ay ve dolunay saatleri ortalamaya dayandığı için gerçek anlardan ±14 saate kadar sapabilir. - Ay evrelerinin nedeni Dünya'nın gölgesi değildir; dinî günler için Diyanet takvimini esas al. Seçtiğin tarihte ayın hangi evrede olduğunu (yeni ay, hilal, ilk dördün, dolunay vb.), aydınlanma yüzdesini, ay yaşını ve sonraki yeni ay ile dolunay zamanını bu araç gösterir. "Bugün ay hangi evrede?" ya da "dolunay ne zaman?" sorularının cevabını ortalama sinodik ay hesabıyla saniyeler içinde bulursun. ## Ay evresi nedir, neden değişir? Ay kendi ışığını yaymaz, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Ay Dünya'nın çevresinde dönerken Güneş'e göre konumu değişir ve bize dönük yüzündeki aydınlık kısım büyüyüp küçülür. Bu görünüm değişimine ay evreleri denir. Evrelerin Dünya'nın gölgesiyle ilgisi yoktur; gölge yalnızca ay tutulması sırasında devreye girer. ## Ay evresi nasıl hesaplanır? Bir yeni aydan sonraki yeni aya kadar geçen süreye sinodik ay denir ve ortalama 29,53059 gündür. Araç, bilinen bir yeni ay anını (6 Ocak 2000, 18:14 UTC) başlangıç alır. Seçtiğin tarihe kadar geçen süreyi sinodik aya bölerek ayın o andaki evresini (0 ile 1 arası) bulur. Tarih için yerel öğle saati esas alınır. ``` faz = ((tarih − 06.01.2000 18:14 UTC) / 29,53059 gün) mod 1 aydınlanma = (1 − cos(2π · faz)) / 2 ay yaşı = faz × 29,53059 ``` ``` 1. Tarihi ve UTC farkını girin (Türkiye için +3) 2. Yerel öğle saati evrensel zamana çevrilir 3. Referans yeni aydan geçen süre sinodik aya bölünür, kesir kısmı fazdır 4. Fazdan evre adı, aydınlanma ve ay yaşı türetilir ``` ### Örnek ay evresi hesabı 1 Ekim 2026 için araç şu sonucu verir: evre "Şişkin Ay (küçülen)", aydınlanma yaklaşık %76,5, ay yaşı yaklaşık 19,5 gün. Sonraki yeni ay 11 Ekim 2026 civarında, sonraki dolunay 26 Ekim 2026 civarındadır. Referans günü olan 6 Ocak 2000'de ise ay yaşı sıfıra yakındır ve evre yeni aydır. Sonuçlar ortalama hesaba dayanır; gerçek zamanlar saatlerce farklı olabilir. ### Adım adım ikinci örnek: 5 Ekim 2026 1. Türkiye için yerel öğle 12:00, UTC+3 farkı çıkarılınca 09:00 UTC olur. 2. 6 Ocak 2000 18:14 UTC'den 5 Ekim 2026 09:00 UTC'ye kadar yaklaşık 9768,62 gün geçmiştir. 3. 9768,62 / 29,53059 ≈ 330,7965. Yani referanstan bu yana 330 tam döngü geçmiş, faz 0,7965'tir. 4. Ay yaşı = 0,7965 × 29,53059 ≈ 23,5 gün. 5. Aydınlanma = (1 − cos(360° × 0,7965)) / 2 ≈ 0,356, araçta %35,6. Faz 0,75'i geçtiği için ay son dördünü az önce geride bırakmıştır ve araç evreyi "Son Dördün" olarak yazar. Sonraki yeni ay için kalan faz 0,2035, dolunay için 0,7035 döngüdür. Bunlar gün cinsine çevrilince sonraki yeni ay 11.10.2026 12:14, sonraki dolunay 26.10.2026 06:36 (UTC+3) çıkar. Bu saatler ortalama değerdir ve gerçek anlardan saatlerce farklı olabilir. ## Ay evreleri nelerdir? Faz 0 yeni ay, 0,25 ilk dördün, 0,5 dolunay, 0,75 son dördündür. Araç sekiz evre kullanır ve her evre yaklaşık 3,7 gün sürer. ### Yeni ay Ay, Dünya ile Güneş arasındadır; aydınlık yüzü bize dönük olmadığı için görünmez. Aydınlanma yaklaşık %0'dır. Güneş tutulması yalnızca yeni ayda olabilir. ### Hilal (büyüyen ve küçülen) Yeni aydan sonra ince, ışıklı bir yay görülür; buna büyüyen hilal denir. Son dördünden sonra küçülen hilal gelir ve ay yeniden yeni aya döner. İlk hilal, Hicri ayların başlangıcı için önemlidir. ### İlk dördün ve son dördün Ayın yarım daire biçiminde göründüğü evrelerdir ve aydınlanma yaklaşık %50'dir. İlk dördün yeni aydan yaklaşık 7,4 gün, son dördün yaklaşık 22,1 gün sonra gelir. ### Şişkin ay (büyüyen ve küçülen) Ayın yarıdan fazlasının aydınlık göründüğü, ama dolunaya henüz ulaşmadığı ya da dolunayı geride bıraktığı evredir. Aydınlanma %50 ile %100 arasındadır. ### Dolunay Dünya, Ay ile Güneş arasındadır ve ayın aydınlık yüzü tamamen görünür; aydınlanma yaklaşık %100'dür. Ay tutulması yalnızca dolunayda olabilir. Ay yaşı yaklaşık 14,8 gündür. ### Araç evre adını hangi sınırlarla veriyor? Araç fazı sekiz eşit dilime böler; her dilim, adını aldığı ana evrenin iki yanına yarım dilim uzanır. Ay yaşı cinsinden sınırlar yaklaşık şöyledir: - Yeni Ay: 27,68 günden sonra ve 1,85 güne kadar - Hilal (büyüyen): 1,85 ile 5,54 gün arası - İlk Dördün: 5,54 ile 9,23 gün arası - Şişkin Ay (büyüyen): 9,23 ile 12,92 gün arası - Dolunay: 12,92 ile 16,61 gün arası - Şişkin Ay (küçülen): 16,61 ile 20,30 gün arası - Son Dördün: 20,30 ile 23,99 gün arası - Hilal (küçülen): 23,99 ile 27,68 gün arası Bu yüzden "Dolunay" sonucu yalnız dolunay anını göstermez, o anın çevresindeki yaklaşık 3,7 günlük aralığı kapsar. Tam anı görmek için "Sonraki dolunay" satırına bak. Tarih alanı 1900 ile 2100 arasındaki günleri, saat dilimi −12 ile +14 arasındaki değerleri kabul eder. ## Aydınlanma yüzdesi ve ay yaşı Aydınlanma, ayın Dünya'dan görünen yüzünün ne kadarını Güneş'in aydınlattığını gösterir. Yeni ayda yaklaşık %0, dördünlerde %50, dolunayda %100'dür. Ay yaşı ise son yeni aydan bu yana geçen gün sayısıdır ve 0 ile 29,5 gün arasında değişir. ## Ay evresi hesabı ne kadar doğru? Hesap ortalama sinodik aya dayandığı için gerçek yeni ay ve dolunay anlarından yaklaşık ±14 saate kadar sapabilir. Bunun nedeni Ay'ın yörüngesinin eliptik olması; gerçek ay süresi yaklaşık 29,27 ile 29,83 gün arasında değişir. Günlük evre adı ve aydınlanma yüzdesi için bu doğruluk yeterli. Hilalin gözle görülmesine bağlı dini günler için ise rasat ve Diyanet İşleri Başkanlığı takvimi esastır. ## Ay evresi konusunda sık yapılan hatalar Ay evrelerinin Dünya'nın gölgesinden kaynaklandığını sanmak yaygın bir yanılgıdır; gölge yalnızca ay tutulmasında devreye girer. Aracın verdiği yeni ay ve dolunay saatini gök olayının kesin anı sanmak da hatalıdır, çünkü bu değer bir ortalamadır. Ay'ın sinodik ayını (29,53 gün) yıldız ayıyla (yaklaşık 27,32 gün) karıştırmamak gerekir; evreler sinodik aya bağlıdır. ## Sıkça sorulan sorular ### Bugün ay hangi evrede? Aracı bugünün tarihiyle çalıştır; evre adı, aydınlanma ve ay yaşı hemen görünür. Tarih alanında bugünün tarihini seçebilirsin. ### Ay evreleri kaç günde tamamlanır? Bir tam döngü ortalama 29,53 gün sürer, yani dört haftadan biraz uzun. ### Yeni ay ile hilal aynı şey mi? Hayır. Yeni ay, ayın Güneş ile Dünya arasında bulunduğu ve görünmediği andır. Hilal ise yeni aydan sonra görünen ince ilk ışık yayıdır. ### Dolunay her ay aynı günde mi olur? Hayır. Sinodik ay 30 günden kısa olduğu için dolunay her ay yaklaşık bir gün erken gelir. ### Bayram ve Ramazan için bu araç yeterli mi? Hayır. Dini günler için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın resmi takvimini esas al; bu araç astronomik bir ortalama verir. ## Ay neden hep aynı yüzünü gösterir? Ay'ın kendi ekseni etrafında dönme süresi, Dünya'nın çevresindeki dolanma süresiyle aynıdır (yaklaşık 27,3 gün); buna eş zamanlı dönüş denir. Dünya'dan hep aynı yüzünü görmemizin nedeni budur. Evreler, bize dönük yüzün ne kadarının Güneş ışığı aldığına göre değişir. Ay'ın "karanlık yüzü" diye bir şey yoktur, her yüzü zamanla Güneş ışığı alır. Dünya'dan görünmeyen tarafa yalnızca uzak yüz denir. ## Sinodik ay ile yıldız ayı arasındaki fark Ay, yıldızlara göre bir turu yaklaşık 27,32 günde tamamlar; buna yıldız ayı denir. Ama bu sırada Dünya da Güneş çevresinde ilerlediği için Ay'ın aynı evreye dönmesi iki gün daha sürer. Evrelerin tekrarlanma süresi olan sinodik ay bu yüzden 29,53 gündür. Araç evre hesabında sinodik ayı kullanır, çünkü evreleri Güneş, Dünya ve Ay'ın birbirine göre konumu belirler; yıldızların konumu evreyi etkilemez. ### Ay evresi neden ay tutulmasıyla karıştırılmamalı? Ay tutulması, Ay'ın Dünya'nın gölgesine girmesiyle olur ve yalnızca dolunayda mümkündür. Güneş tutulması ise Ay'ın Güneş'in önünden geçmesiyle olur ve yalnızca yeni ayda gerçekleşir. Ay'ın yörüngesi, Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesine yaklaşık beş derece eğik olduğu için her dolunayda ya da yeni ayda tutulma olmaz; yılda yalnızca birkaç tutulma görülür. ## Ay evresi neden önemlidir? Ay evresi; Hicri takvimde ay başlangıcı, balık avı ve tarım takvimi gibi geleneksel uygulamalar, gece fotoğrafçılığı, gökyüzü gözlemi ve kamp planlaması için işe yarayan bir bilgidir. Yeni ay civarında gökyüzü karanlık olduğu için yıldız ve gezegen gözlemine en uygun dönem budur; dolunayda ise gece görüş mesafesi artar. Okyanus gelgitleri de Ay'ın çekimine bağlıdır: yeni ay ve dolunay dönemlerinde Güneş ve Ay'ın etkisi toplandığı için gelgit farkı büyür (kabarma). Ay evrelerinin insan davranışını ya da ruh halini etkilediği yönündeki yaygın inançlar ise kontrollü araştırmalarla desteklenmemiştir. ## Hangi tarih ve saat dilimi girilmeli? Tarih alanına bakmak istediğin günü yaz; araç evreyi o günün yerel öğle saatine göre hesaplar. Saat dilimi alanına Türkiye için +3 gir; sonraki yeni ay ve dolunay zamanları bu saat dilimiyle yazılır. Başka bir ülkenin saatine göre bakmak istersen o ülkenin UTC farkını girebilirsin. Evre adı gün içinde değişmeyebilir, ama yeni ayın ya da dolunayın tam anı yarım gün kadar sapabilir. Bu yüzden gün sınırına denk gelen olayların saatini yaklaşık olarak oku, dakikasına güvenme. ### Evre adı ve görünüm farkı Kuzey yarım küredeki bir gözlemci büyüyen ayın sağ tarafını, küçülen ayın sol tarafını aydınlık görür; güney yarım kürede bu yön tersine döner. Araç evre adlarını yarım küreden bağımsız olarak verir. ## İlgili araçlar Hicri tarihi görmek için [hicri takvim](https://hesapo.com/hicri-takvim/), güneşin doğuş saati için [gün doğumu hesaplama](https://hesapo.com/gun-dogumu/), batış saati için [gün batımı hesaplama](https://hesapo.com/gun-batimi/), doğduğun günkü ay burcu için [ay burcu hesaplama](https://hesapo.com/ay-burcu/) araçlarını kullanabilirsin. > **Uyarı:** Bu hesap astronomiktir ve ortalama değerlere dayanır. Namaz, imsak, bayram ve Ramazan için Diyanet İşleri Başkanlığı (namazvakitleri.diyanet.gov.tr) resmi takvimini esas al. --- Bu metin https://hesapo.com/ay-evresi/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.