# Amortisman Hesaplama > Sabit kıymet bedeli ve faydalı ömre göre normal (eşit tutarlı) ve azalan bakiyeler yöntemiyle amortisman tablosunu yıl yıl hesaplayın. - Adres: https://hesapo.com/amortisman/ - Kategori: [Muhasebe](https://hesapo.com/kategori/muhasebe/) - Son güncelleme: 2026-10-14 Normal ve azalan bakiyeler yöntemlerinin yıllara gideri nasıl dağıttığını, hangi durumda hangisinin seçilebileceğini ve tablo hazırlarken sık yapılan hataları öğrenmek için rehbere göz atın. > **Uyarı:** Faydalı ömürler ve amortisman oranları, Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca Maliye Bakanlığı / GİB tarafından yayımlanan amortisman oranları listesine göre belirlenir. Bu makale listeyi veya oranları vermez; güncel listeyi GİB ve Resmî Gazete'den kontrol et. Bu içerik muhasebe danışmanlığı değildir, örnekler varsayımsaldır; uygulamada mali müşavirine danış. **Kısaca** - Amortisman, bir yıldan uzun kullanılan sabit kıymetin maliyetini faydalı ömrü boyunca gidere dağıtır. - Normal yöntemde oran 1 ÷ faydalı ömürdür ve her yıl aynı tutar gider yazılır; 5 yıllık ömürde oran %20 olur. - Azalan bakiyelerde oran normal oranın iki katıdır ama %50'yi geçemez; son yıl kalan bakiyenin tamamı gider yazılır. - Faydalı ömrü tahmin etme, GİB'in amortisman oranları listesindeki süreyi gir; araç kıst amortismanı hesaba katmaz. ## Amortisman nedir? Amortisman, işletmede bir yıldan uzun süre kullanılan sabit kıymetlerin (makine, taşıt, bina, demirbaş, bilgisayar donanımı gibi) maliyetinin, kıymetin faydalı ömrü boyunca gider olarak dağıtılmasıdır. 100.000 TL'ye bir makine aldığında bu tutarın tamamını satın aldığın yılın gideri olarak yazmazsın, çünkü makine yıllarca gelir üretmeye devam eder. Amortisman maliyeti bu yıllara yayar; böylece gelirle gider aynı dönemlerde eşleşir ve bilançoda kıymetin defter değeri daha gerçekçi görünür. Vergi Usul Kanunu, sabit kıymetlerin değer kaybının vergi hesabında nasıl gidere dönüşeceğini amortisman hükümleriyle düzenler. İki ana yöntem var: normal (eşit tutarlı) amortisman ve azalan bakiyeler yöntemi. Hesapo'daki Amortisman aracı, girdiğin kıymet bedeline ve faydalı ömre göre iki yöntemin yıllık tablosunu yan yana gösterir. ## Normal (eşit tutarlı) amortisman Bu yöntemde kıymetin amortismana tabi tutarı faydalı ömre bölünür ve her yıl aynı tutar gider yazılır. Oran, faydalı ömrün tersidir. ``` Normal oran = 1 ÷ faydalı ömür Yıllık amortisman = değer ÷ faydalı ömür Örnek: ömür 5 yıl ise oran = 1 ÷ 5 = %20 ``` Normal yöntemde ne olacağını önceden bilirsin. Her yıl aynı tutar gider yazıldığı için planlama kolaydır ve hata yapma ihtimali düşüktür. Zayıf yanı, kıymetin ilk yıllardaki yüksek verimini ve o yıllardaki hızlı değer kaybını yansıtmamasıdır. ## Azalan bakiyeler yöntemi Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal oranın iki katıdır, ama en çok %50 olabilir. Her yıl, o yılın başındaki kalan defter değerine bu oran uygulanır. Böylece ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük tutar gider yazılır. Kıymetin son yılında kalan bakiyenin tamamı amortisman olarak yazılır ve defter değeri sıfırlanır; araç da bu kuralı uygular. ``` Azalan bakiye oranı = 2 ÷ faydalı ömür (en çok %50) Yıllık tutar = kalan defter değeri x oran Son yıl: kalan bakiyenin tamamı Örnek (varsayımsal): değer 100.000 TL, ömür 5 yıl Normal: her yıl 20.000 TL Azalan oranı = 2 ÷ 5 = %40 1. yıl: 100.000 x 0,40 = 40.000 TL (kalan 60.000) 2. yıl: 60.000 x 0,40 = 24.000 TL (kalan 36.000) 3. yıl: 36.000 x 0,40 = 14.400 TL (kalan 21.600) 4. yıl: 21.600 x 0,40 = 8.640 TL (kalan 12.960) 5. yıl: kalan 12.960 TL tamamen gider ``` Toplam gider iki yöntemde de aynı: 100.000 TL. Değişen, giderin yıllara nasıl dağıldığı. Azalan bakiyeler yöntemiyle ilk yıl 40.000 TL gider yazılırken normal yöntemle yalnızca 20.000 TL yazılır. Son yıl ise durum tersine döner. ### Kısa ömürlerde %50 sınırı Oran 2 ÷ ömür formülüyle bulunur ama %50'yi aşamaz. Bu yüzden ömrü 4 yıl ya da daha kısa olan kıymetlerde azalan oran %50'de kalır. Örneğin 3 yıllık ömürde formül yaklaşık %66,7 verir, ancak oran %50'ye sabitlenir. Değer 90.000 TL ise 1. yıl 45.000 TL, 2. yıl 22.500 TL gider yazılır; 3. yıl kalan 22.500 TL'nin tamamı gider olur. Normal yöntemde ise her yıl 30.000 TL yazılırdı. Araca kısa ömürlü bir kıymet girdiğinde bu sınırın devreye girdiğini oran satırında görebilirsin. Sınırın uç noktaları da araçta görülür. Ömür 2 yıl girildiğinde azalan oran %50 olur; ilk yıl değerin yarısı, ikinci yıl kalan yarısı gider yazılır ve iki yöntemin tablosu birebir aynı çıkar. Ömür 1 yıl girildiğinde oran satırı yine %50 gösterir, ama tek yıl aynı zamanda son yıl olduğu için değerin tamamı o yıl gider olur. ### Uzun ömürde son yıl etkisi Ömür uzadıkça azalan oran düşer ve her yıl kalan bakiyenin küçük bir kısmı gider yazılır. Kalan tutar son yıla kadar tükenmez; araç da son yılda tamamını tek seferde yazar. Bu yüzden uzun ömürlü kıymetlerde son yılın tutarı önceki birkaç yılın tutarından büyük çıkabilir. Örnek (varsayımsal): değer 250.000 TL, ömür 10 yıl. Normal oran 1 ÷ 10 = %10 olduğu için her yıl 25.000 TL gider yazılır. Azalan oran 2 ÷ 10 = %20 olur ve yıllar şöyle ilerler: - 1. yıl: 250.000 x 0,20 = 50.000 TL (kalan 200.000) - 2. yıl: 200.000 x 0,20 = 40.000 TL (kalan 160.000) - 3. yıl: 160.000 x 0,20 = 32.000 TL (kalan 128.000) - 4. yıl: 128.000 x 0,20 = 25.600 TL (kalan 102.400) - 5. yıl: 102.400 x 0,20 = 20.480 TL (kalan 81.920) - 6. yıl: 16.384 TL (kalan 65.536) - 7. yıl: 13.107,20 TL (kalan 52.428,80) - 8. yıl: 10.485,76 TL (kalan 41.943,04) - 9. yıl: 8.388,61 TL (kalan 33.554,43) - 10. yıl: kalan 33.554,43 TL tamamen gider Bu örnekte azalan yöntemin yıllık tutarı 5. yıldan itibaren normal yöntemin 25.000 TL'sinin altına iner. İlk beş yılın sonunda birikmiş amortisman normal yöntemde 125.000 TL, azalan yöntemde 168.080 TL olur. Aradaki 43.080 TL'lik fark sonraki yıllarda kapanır ve on yılın toplamı iki yöntemde de 250.000 TL'de buluşur. Son yıldaki 33.554,43 TL'lik tutar, 6. yıldan 9. yıla kadar yazılan her yıllık tutardan yüksektir; kâr planı yaparken bu sıçramayı hesaba kat. ## Hangi yöntem seçilmeli? Azalan bakiyeler yöntemi ilk yıllarda daha yüksek gider yazdırdığı için erken dönemde vergiye esas kârı düşürebilir. Sonraki yıllarda ise gider azalır ve kâr o yıllarda yükselebilir. Teknolojisi hızla eskiyen ve ilk yıllarda yoğun kullanılan kıymetlerde azalan yöntem gerçeğe daha yakın bir tablo verebilir. Yöntem kıymet bazında seçilir ve ilke olarak sonradan değiştirilemez. Bazı kıymetlere azalan bakiyeler yöntemi hiç uygulanamaz; hangi kıymetlerin kapsam dışında kaldığını VUK'tan ve ilgili tebliğlerden kontrol etmen gerekir. Karar verirken yalnızca vergi avantajına bakma. Nakit akışını, işletmenin kâr beklentisini, mevcut zarar ve indirimlerin durumunu, kredi görüşmelerinde bilançonun nasıl görüneceğini de hesaba kat. Hangi yöntemin işletmene uygun olduğu konusunda belirleyici olan, mali müşavirinin görüşüdür. ## Aracın kapsamı ve sınırları Araç iki girdiyle çalışır: kayıtlı değer (amortismana tabi tutar) ve faydalı ömür (yıl). Faydalı ömür olarak GİB'in amortisman oranları listesindeki süreyi girmen gerekir; araç bu süreyi kendisi seçmez. Sonuçta normal oran, azalan bakiye oranı ve iki yöntem için yıl yıl amortisman, birikmiş amortisman ve kalan değer tabloları yer alır. Girdilerin sınırları da bellidir. Kayıtlı değer sıfırdan büyük olmalı ve en çok 1 trilyon TL girilebilir. Faydalı ömür tam sayı olmalı; 1 ile 100 yıl arasında kabul edilir. Küsuratlı bir ömür (örneğin 2,5 yıl) girersen araç hesap yapmaz ve tam sayı istendiğini söyler. Araç basitleştirilmiş bir hesap yapar. Kıst amortisman (yıl içinde alınan kıymette alım tarihinden itibaren orantılı gider yazma), yeniden değerleme, kıymetin yıl içinde satılması, hurda değer ve kıymete sonradan yapılan eklemeler hesaba katılmaz. Her yıl tam yıl kabul edilir. Gerçek defter kaydı için bu unsurları ayrıca değerlendirmen gerekir. ## Amortisman hesabında sık yapılan hatalar ### Faydalı ömrü tahmini girmek Buradaki ömür, kıymetin gerçekte ne kadar kullanılacağı değildir; mevzuattaki listede yazan süredir. Tahmini ya da alıştığın bir süreyi girersen hesap resmî kayıtlarla uyuşmaz. ### Arazi ve arsayı amortismana tabi tutmak Arazi ve arsalar zamanla değer yitirmediği için genel olarak amortismana tabi değildir. Hangi kıymetlerin amortismana konu olduğunu mevzuattan kontrol et. ### Alış bedelini yanlış tutmak Amortismana tabi tutar yalnızca fatura bedelinden ibaret olmayabilir; kıymeti kullanıma hazır hale getirmek için yapılan bazı giderler de maliyete girebilir. KDV'nin indirilebilir olup olmadığı da tutarı etkiler. ### Yöntemi sonradan değiştirmeye çalışmak Yöntem kıymet bazında seçilir ve sonradan değiştirmek sınırlıdır. Seçim yapmadan önce iki tabloyu karşılaştır. ## Sıkça sorulan sorular ### Faydalı ömrü nereden bulurum? Maliye Bakanlığı / GİB'in yayımladığı amortisman oranları listesinden. Liste güncellenebilir, bu yüzden güncel sürüme baktığından emin ol. ### Normal oran nasıl bulunur? 1 ÷ faydalı ömür. Ömür 10 yıl ise oran %10, 4 yıl ise %25 olur. ### Azalan bakiye oranı neden %50 ile sınırlı? Oran normal oranın iki katı olarak hesaplanır ama en çok %50 uygulanır. Bu yüzden kısa ömürlü kıymetlerde formülün verdiği oran yerine sınır geçerli olur. ### Kıst amortisman neden hesaba dahil değil? Araç her yılı tam yıl varsayar. Yıl içinde alınan kıymetler için orantılı hesabı muhasebe kayıtlarında ayrıca yapman gerekir. ## Amortisman hesaplama aracını nasıl kullanırsın? Kıymetin kayıtlı değerini ve resmî listedeki faydalı ömrünü gir. Araç iki yöntemin oranını ve yıllık tablolarını çıkarır. Tabloları karşılaştırarak ilk yıllarda hangi yöntemle ne kadar gider yazıldığını görebilir, toplamın iki yöntemde de eşit olduğunu doğrulayabilirsin. Sonuçları kayıtlarına geçirmeden önce kıst amortismanı, yeniden değerlemeyi ve kıymetin özel durumlarını mali müşavirinle gözden geçir. ## Amortisman yöntemlerinin kısa değerlendirmesi Amortisman, sabit kıymetin maliyetini ömrü boyunca dağıtan temel bir muhasebe ve vergi uygulamasıdır. Normal yöntemde gider eşit ve öngörülebilir dağılır; azalan bakiyeler yönteminde giderin ağırlığı ilk yıllardadır. Hangisinin uygun olduğu kıymetin niteliğine ve işletmenin durumuna bağlıdır. Faydalı ömür için resmî listeyi esas al ve son kararı vermeden önce mali müşavirine danış. ## Kaynaklar - 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, m.313-321 (amortismana tabi iktisadi kıymetler, normal amortisman, azalan bakiyeler usulü) (mevzuat.gov.tr). - Gelir İdaresi Başkanlığı, amortisman oranları listesi ve ilgili Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri (gib.gov.tr). > **Uyarı:** Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; muhasebe veya vergi danışmanlığı değildir. Faydalı ömür listesi için VUK ve GİB esas alınmalıdır; araç kıst amortisman ve yeniden değerlemeyi içermez. --- Bu metin https://hesapo.com/amortisman/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.