# Adli Yardım Dilekçesi

> Dava giderlerini karşılayamayanlar için HMK m.334-337'ye uygun adli yardım talep dilekçesi hazırlayın; malî durumu ve istenen avukat desteğini yazın.

- Adres: https://hesapo.com/adli-yardim-dilekcesi/
- Kategori: [Hukuki](https://hesapo.com/kategori/hukuki/)
- Son güncelleme: 2026-10-15

Harç ve yargılama giderlerini karşılayamayan kişinin mahkemeden adli yardım istemesi için dilekçeyi buradan oluşturabilirsin; HMK m.334-337'deki şartları, eklenecek belgeleri ve iki haftalık itiraz süresini rehberde açıkladık.

**Kısaca**

- Adli yardım, yargılama giderlerini kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan ödeyemeyen kişiye geçici muafiyet sağlar (HMK m.334-339).
- Talep, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeye yapılır; icra takiplerinde takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine (HMK m.336/1).
- Adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (HMK m.336/4).
- Talep reddedilirse kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye itiraz edilir (HMK m.337/2).
- Muafiyet geçicidir; giderler dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir.

Bu araç, bir dava açmak isteyen ya da görülmekte olan bir davayı takip eden kişinin, yargılama giderlerini karşılayamadığı için adli yardım istediği dilekçeyi hazırlar. Dilekçe dava dilekçesi düzeninde basılır: muhatap mahkeme, varsa esas numarası, talep edenin kimlik ve adres bilgileri, konu, numaralı açıklamalar, hukuki sebepler, deliller, sonuç ve istem, imza ve ekler.

Bu dilekçe harç, gider avansı, bilirkişi ücreti ya da tebligat masrafı gibi kalemleri ödeyemeyeceğin için davayı açamayacak ya da yürütemeyecek durumdaysan gerekir. Alacak, tazminat, boşanma, nafaka gibi hukuk davalarında ve icra takiplerinde kullanılabilir.

## Adli yardım dilekçesi nasıl hazırlanır?

1. **Mahkeme** alanına talebin karara bağlanacağı mahkemeyi yaz. Örnek: "Ankara 5. Asliye Hukuk". Araç bunu "ANKARA 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE" biçiminde muhatap yapar.
2. **Dava açıldıysa esas no** alanına dosya numarasını gir. Dava henüz açılmadıysa boş bırak; dilekçe "dava açmak istemekteyim" diye kurulur. Esas no yazarsan "mahkemenizde görülen davayı takip etmekteyim" denir ve başlığa "Esas No" satırı eklenir.
3. **Dava konusu** alanına kısa bir ifade yaz: "alacak", "boşanma", "işçilik alacağı".
4. **Karşı taraf** varsa adını yaz; açıklamada "… aleyhine" diye geçer.
5. **Aylık geliriniz** alanını doldur. Gelirin yoksa boş bırak; dilekçe "Düzenli bir gelirim bulunmamakta olup" diye başlar.
6. **Bakmakla yükümlü olduğunuz kişi sayısı** 0'dan büyükse ayrı bir cümleyle eklenir.
7. **Malî durumunuzun ayrıntısı** alanına borçları, kirayı, sağlık giderlerini, mal varlığı bulunmadığını yaz. Bu metin olduğu gibi ayrı bir açıklama paragrafı olur.
8. Avukat da istiyorsan **Avukat temini de istiyorum (HMK m.335/1-ç)** kutusunu işaretle.
9. Kimlik, adres, telefon, e-posta, tarih ve ekleri doldurup dilekçeyi indir.

## Hukuki dayanak ve şartlar

Adli yardım 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334-339. maddelerinde düzenlenir. Dilekçede iki şart ayrı ayrı işlenir.

- **Ödeme gücünün olmaması.** Yargılama veya takip giderlerini, kendinin ve ailenin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden ödeyemiyor olmalısın. Araç bu ifadeyi açıklamaların ikinci paragrafına yazar.
- **Talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması.** İddianın ciddi olduğunu gösteren bir özet ve deliller gerekir. Araç ilk paragrafta "Talebim açıkça dayanaktan yoksun değildir; iddiamın özeti ve delillerim dilekçe ekindedir" der.

Adli yardımın kapsamı HMK m.335/1'de sayılır. Araç sonuç kısmında bunları ister:

| Kapsam | HMK m.335/1 | Araçta |
| --- | --- | --- |
| Yargılama veya takip giderlerinden geçici muafiyet | a bendi | Her zaman istenir |
| Teminat göstermekten muafiyet | b bendi | Her zaman istenir |
| Tebligat ve diğer zorunlu giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesi | c bendi | Her zaman istenir |
| Ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini | ç bendi | Kutucuk işaretliyse |

Muafiyet bir bağış değildir. Araç da bunu hatırlatır: giderler dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir (HMK m.335, m.339). Davayı kaybedersen Devletin ödediği giderlerin senden istenmesi söz konusu olabilir.

## Muhatap ve teslim

Adli yardım, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeden istenir (HMK m.336/1). Dava açılmamışsa dava dilekçesiyle birlikte aynı mahkemeye verilir; dava açılmışsa dosyanın bulunduğu mahkemeye. İcra takibinde talep, takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine yapılır.

Dilekçeyi adliyedeki ön büroya (tevzi bürosu) elden verebilirsin. Avukatın varsa dilekçeyi UYAP üzerinden gönderir. Hangi yolu seçersen seç, evrakın kaydedildiğini gösteren alındıyı sakla.

## Gerekli ekler

HMK m.336/2'ye göre talep edenin iddiasının özetini, dayandığı delilleri ve malî durumunu gösteren belgeleri eklemesi gerekir. Araç örnek olarak şunları sayar:

- Muhtarlıktan alınan durum (fakirlik) belgesi,
- SGK hizmet ve gelir kayıtları,
- Maaş bordrosu ya da gelir olmadığını gösteren belge,
- Tapu ve araç kaydı bulunmadığına dair belgeler,
- Nüfus kayıt örneği (bakmakla yükümlü kişileri göstermek için),
- İddiayı destekleyen sözleşme, yazışma, fatura gibi deliller.

Belgelerin her birini **Ekler** alanına ayrı satır olarak yaz; dilekçenin sonunda numaralı liste olur. Bu evrak harçtan ve vergiden muaftır (HMK m.336/4), yani adli yardım talebi için ayrıca harç ödemezsin.

## Malî durum alanını nasıl doldurursun?

**Malî durumunuzun ayrıntısı** alanı dilekçenin en çok okunan kısmıdır, çünkü mahkeme ödeme gücünü buradan değerlendirir. Rakam ve belgeyle yaz, duyguyla değil. İyi bir paragraf şu sırayı izler:

- Aylık gelirin ve kaynağı (maaş, emekli aylığı, yardım, düzensiz iş),
- Hanedeki kişi sayısı ve kimlerin geliri olmadığı,
- Kira, kredi taksidi, sağlık gideri gibi düzenli zorunlu giderler,
- Üzerine kayıtlı taşınmaz, araç ya da birikim bulunmadığı,
- Bunları gösteren belgelerin hangi ek numarasında olduğu.

Örnek: "Aylık 4.000 TL kira ödüyorum. Eşim çalışmamaktadır, iki çocuğum öğrencidir. Üzerime kayıtlı taşınmaz ve araç yoktur (Ek 3, Ek 4). İşten ayrıldığım tarihten bu yana düzenli gelirim bulunmamaktadır (Ek 2)." Bu metin dilekçeye ayrı bir paragraf olarak girer; aylık gelir ve bakmakla yükümlü kişi bilgisi ise araç tarafından ikinci paragrafta zaten yazılır, aynı bilgiyi iki kez tekrarlama.

## Mahkemeden adli yardım ile baro adli yardım bürosu

İki yol sık karıştırılır. Bu araçla hazırladığın dilekçe mahkemeye verilir ve HMK m.334-339'a göre yargılama giderlerinden geçici muafiyet, teminattan muafiyet ve giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesini sağlar; kutucuğu işaretlersen avukat temini de istenir. Baronun adli yardım bürosu ise avukat görevlendirmesi için ayrı bir başvurudur ve doğrudan baroya yapılır. İhtiyacına göre birine ya da ikisine birden başvurabilirsin; büronun istediği belgeleri ve şartları baroya sor.

## Örnek dilekçe metni

Aşağıdaki metin; mahkeme "İzmir 3. Asliye Hukuk", dava konusu "işçilik alacağı", karşı taraf "ABC Tekstil Ltd. Şti.", aylık gelir boş, bakmakla yükümlü kişi 3 ve avukat talebi işaretli girildiğinde oluşur:

> İZMİR 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE  Talep Eden: Hasan Demir  Konu: HMK m.334 ve devamı uyarınca adli yardımdan yararlandırılma talebidir.  1. ABC Tekstil Ltd. Şti. aleyhine işçilik alacağı konusunda dava açmak istemekteyim. Talebim açıkça dayanaktan yoksun değildir; iddiamın özeti ve delillerim dilekçe ekindedir.  2. Düzenli bir gelirim bulunmamakta olup kendimin ve ailemin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücüm bulunmamaktadır. Bakmakla yükümlü olduğum 3 kişi bulunmaktadır.  Hukuki sebepler: HMK m.334, m.335, m.336, m.337.  Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK m.335 uyarınca yargılama giderlerinden geçici muafiyet, teminattan muafiyet, giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesi ve ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini yönünden adli yardımdan yararlandırılmama karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

## Sık yapılan hatalar

- **Malî durumu belgesiz anlatmak.** "Param yok" demek yetmez; SGK, tapu, araç kaydı ve muhtarlık belgesiyle göster.
- **İddia özetini eklememek.** Mahkeme talebin açıkça dayanaktan yoksun olup olmadığına bakar; özet ve deliller olmadan bunu değerlendiremez.
- **Yanlış mahkemeye vermek.** Talep asıl davaya bakacak mahkemeye, icrada icra mahkemesine verilir.
- **İtiraz süresini kaçırmak.** Ret kararına itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır; 7 gün değildir.
- **Adli yardımı kalıcı muafiyet sanmak.** Giderler davanın sonunda haksız çıkan taraftan alınır.

## Ret hâlinde itiraz

Mahkeme talebi reddederse kararın sana tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mahkemeye dilekçe vererek itiraz edebilirsin (HMK m.337/2). İtiraz dilekçesinde ret gerekçesine tek tek cevap ver ve eksik görülen belgeleri ekle. Tebliğ tarihini e-Tebligat ile aldıysan [e-tebligat tebliğ tarihi](https://hesapo.com/e-tebligat-teblig-tarihi/) aracıyla tebliğin hangi gün yapılmış sayıldığını kontrol edebilirsin.

Adli yardım yalnız mahkeme giderlerini karşılar. Avukat için ayrıca bulunduğun yer barosunun adli yardım bürosuna başvurabilirsin; büro kendi belge listesini ister. Davanın parasal sonucunu tahmin etmek için [vekâlet ücreti](https://hesapo.com/vekalet-ucreti/) aracına, uyuşmazlık arabuluculuk şartına bağlıysa [arabuluculuk başvuru formu](https://hesapo.com/arabuluculuk-basvuru-formu/) aracına bakabilirsin. Durumuna özel sorular için baroya ya da adli yardım bürosuna danış.

## Kaynaklar

- [6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6100&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2004&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3)

## Sıkça sorulan sorular

### Adli yardım dilekçesi nereye verilir?

Asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeye verilir; dava açılmamışsa dava dilekçesiyle birlikte aynı mahkemeye. İcra takiplerinde takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine başvurulur (HMK m.336/1).

### Adli yardım için harç ödenir mi?

Hayır. Adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (HMK m.336/4). Talep kabul edilirse yargılama giderlerinden de geçici olarak muaf olursun.

### Adli yardım talebim reddedilirse ne yapabilirim?

Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vererek itiraz edebilirsin (HMK m.337/2). İtirazda ret gerekçesine cevap ver ve eksik belgeleri ekle.

### Davayı kaybedersem adli yardımla ödenen giderleri öder miyim?

Adli yardım geçici bir muafiyettir. Giderler dava sonunda haksız çıkan taraftan tahsil edilir (HMK m.335, m.339). Davayı kaybedersen bu giderler senden istenebilir.

### Adli yardımla avukat da alabilir miyim?

Evet, HMK m.335/1-ç ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini imkânı tanır; araçta bunun için ayrı bir kutucuk var. Ayrıca bulunduğun yer barosunun adli yardım bürosuna doğrudan başvurabilirsin.

### Hangi belgelerle malî durumumu kanıtlarım?

Muhtarlıktan alınan durum belgesi, SGK hizmet ve gelir kayıtları, maaş bordrosu, tapu ve araç kaydı bulunmadığına dair belgeler en yaygın olanlardır. Bakmakla yükümlü olduğun kişileri nüfus kayıt örneğiyle göster.

### Dava açmadan önce adli yardım istenebilir mi?

Evet. Araçta esas numarasını boş bırakırsan dilekçe dava açmak isteyen kişinin talebi olarak kurulur. Talebi dava dilekçesiyle birlikte, davaya bakacak mahkemeye verirsin.

### Gelirim varsa adli yardım alabilir miyim?

Ölçüt gelirin olup olmaması değil, giderleri kendinin ve ailenin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan ödeyip ödeyemeyeceğindir. Gelirini, bakmakla yükümlü olduğun kişileri, kira ve borçlarını birlikte yaz; değerlendirmeyi mahkeme yapar.

---

Bu metin https://hesapo.com/adli-yardim-dilekcesi/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.
